Στον 8ο χρόνο της κυβέρνησης Μητσοτάκη η μεγέθυνση ΑΕΠ & δημοσιονομικών πλεονασμάτων δεν μετατράπηκαν σε βελτίωση της ζωής της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Ας ορίσουμε πρώτα τι μετράμε, γιατί πρόκειται για δύο διαφορετικές έννοιες.
Ο κίνδυνος φτώχειας είναι εισοδηματικό μέγεθος και μετριέται σχετικά: σε κίνδυνο φτώχειας θεωρείται όποιος διαθέτει ισοδύναμο εισόδημα κάτω από το 60% του διάμεσου εθνικού εισοδήματος, μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις. Για το 2025 το κατώφλι ορίστηκε στα 7.020 ευρώ ετησίως για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και στα 14.742 ευρώ για δύο ενήλικες με δύο παιδιά. Το μέτρο, δηλαδή, δεν αποτυπώνει την επιβίωση, αλλά την απόσταση από το μέσο βιοτικό επίπεδο της ίδιας της κοινωνίας.
Στον δείκτη AROPE, οι δύο μη εισοδηματικές συνιστώσες του κοινωνικού αποκλεισμού είναι: η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση – αδυναμία κάλυψης τουλάχιστον επτά από δεκατρία βασικά αγαθά και δραστηριότητες, από τη θέρμανση και το απρόβλεπτο έξοδο έως τη διατροφή και την κοινωνική ζωή – και η διαβίωση σε νοικοκυριό πολύ χαμηλής έντασης εργασίας. Εδώ δεν υπάρχει σχετικό εισοδηματικό κατώφλι· υπάρχει καταγεγραμμένη στέρηση.
Ο σύνθετος δείκτης AROPE περιλαμβάνει όποιον αντιμετωπίζει έστω μία από τις τρεις καταστάσεις –κίνδυνο φτώχειας, σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση ή διαβίωση σε νοικοκυριό πολύ χαμηλής έντασης εργασίας –, χωρίς να προσμετρά δύο φορές όσους αντιμετωπίζουν περισσότερες από μία.
Στην Ελλάδα ο δείκτης αυξήθηκε δύο συνεχόμενα χρόνια: από 26,1% το 2023 σε 26,9% το 2024 και 27,5% το 2025 – με έτος αναφοράς εισοδήματος το 2024 –, τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση ακολουθούσε την αντίθετη πορεία, από 21,3% σε 20,9%. Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις κατοίκους της χώρας βρίσκονται σε κίνδυνο και η Ελλάδα πέρασε στη δεύτερη χειρότερη θέση της Ε.Ε., πίσω μόνο από τη Βουλγαρία (29,0%) και μπροστά από τη Ρουμανία (27,4%), η οποία στο ίδιο διάστημα βελτίωνε ταχύτατα τις επιδόσεις της.
Και εδώ η διάκριση των εννοιών γίνεται καθοριστική. Θα ακουστεί ότι ο δείκτης είναι σχετικός και ότι το κατώφλι ανεβαίνει όταν αυξάνονται τα εισοδήματα. Η ίδια η ΕΛΣΤΑΤ απαντά: ο κίνδυνος φτώχειας έμεινε αμετάβλητος στο 19,6%, ενώ η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση αυξήθηκε από 14% σε 14,9%. Δεν επιδεινώθηκε το σχετικό σκέλος. Επιδεινώθηκε το απόλυτο.
Στον όγδοο χρόνο της κυβέρνησης Μητσοτάκη, και παρά τον πακτωλό ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων που διαχειρίστηκε, η μεγέθυνση του ΑΕΠ και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα δεν μετατράπηκαν σε ουσιαστική βελτίωση της ζωής της κοινωνικής πλειοψηφίας. Τα διαδοχικά pass και τα έκτακτα επιδόματα διαχειρίζονται προσωρινά τις συνέπειες, αλλά δεν αγγίζουν τις αιτίες: τους χαμηλούς μισθούς, την αποδυναμωμένη συλλογική διαπραγμάτευση, την ακρίβεια, το κόστος στέγασης και την άνιση κατανομή του παραγόμενου πλούτου.
Η επικοινωνιακή καταιγίδα της ΔΕΘ επιδιώκει να μετατοπίσει τη συζήτηση από τα αποτελέσματα στις αφηγήσεις. Οι αριθμοί, όμως, δεν διαπραγματεύονται. Αυτός είναι ο πραγματικός λογαριασμός του κυβερνητικού «success story» – και θα κριθεί όχι από το πόσο καλά ειπώθηκε, αλλά από το πόσοι έμειναν εκτός.
Μαλτέζος Φ. Μενέλαος
Οικονομολόγος - πρώην Βουλευτής Έβρου
Μέλος Εθνικού Συμβουλίου ΕΛ.Α.Σ.
[post_ads]
ΣΧΟΛΙΑ