Το περιπλανώμενο Ηρώο της Αλεξανδρούπολης στη Νέα Χηλή

Η μικρή ιστορία του περιπλανώμενου μνημείου πεσόντων της Αλεξανδρούπολης που μεταφέρθηκε στη Νέα Χηλή.

Το περιπλανώμενο Ηρώο της Αλεξανδρούπολης στη Νέα Χηλή
της Ουρανίας Πανταζίδου

Περνώντας σήμερα μια βόλτα από τη γειτονιά του Δημοτικού Σχολείου της Νέας Χηλής, άκουσα με συγκίνηση τους μαθητές να κάνουν δοκιμές για την παρέλαση. Τα μεγάφωνα έπαιζαν το εμβατήριο στη διαπασών. Το μυαλό ταξίδεψε χρόνια πίσω, στα δικά μου μαθητικά χρόνια, στην ίδια αυλή. Η σφυρίχτρα του δάσκαλου Τοπαλίδη ήταν αρκετή τότε για να δώσει το παράγγελμα «Ένα-δύο, έν-δυό, ένα στ΄ αριστερό».

Και μετά η επιμνημόσυνη δέηση στο ηρώο. Εκεί, τουρτουρίζοντας από το κρύο - αλήθεια τι βαρείς που ήταν τότε οι χειμώνες - απαγγείλαμε τα ποιήματά μας. Και καμάρωναν οι γονείς μας και μας χειροκροτούσαν. Ο αριστούχος μαθητής (εάν δεν με απατά η μνήμη μου σημαιοφόρος ήταν πάντα αγόρι) θα κρατούσε τη σημαία. Εμείς τα κορίτσια συμβιβαζόμασταν με τη θέση δίπλα στη σημαία. Το τι διάβασμα έπεφτε κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς για να έχουμε μια τιμητική θέση δίπλα στη σημαία αλλά και στο σημαιοφόρο δεν περιγράφεται...

Εδώ θέλω να κάνω μια μικρή παρένθεση για το πέτρινο σχολείο μας. Όπως αφηγούνται και οι παλαιότεροι, το σχολείο είχε μεγάλο κήπο με οπωροφόρα δέντρα. Ο κάθε μαθητής ήταν χρεωμένος με τη φροντίδα ενός δέντρου. Ακόμη και το καλοκαίρι οι μαθητές ήταν υποχρεωμένοι να ποτίζουν και να φροντίζουν το δέντρο τους.

Μετά τη μικρή στάση στο σχολείο, μπήκα στην αυλή της εκκλησίας μας. Ήθελα να ξαναδώ το Ηρώον όπου τα παιδιά, παραμονή της 28ης Οκτωβρίου θα καταθέσουν το στεφάνι τους.

Το επισκέφτηκα όμως και για ένα δεύτερο λόγο. Θα έγραφα δυο λόγια για το... περιπλανώμενο, πρώτο ηρώο της ελεύθερης Αλεξανδρούπολης, μετά το 1920.

Το Ηρώον της Νέας Χηλής

Στο Ηρώο της Νέας Χηλής, που βρίσκεται πίσω από τον πέτρινο ναό του Αγίου Γεωργίου, υπάρχει επιγραφή στην οποία γράφει: «Η Αλεξανδρούπολις ευγνωμονούσα τους πεσόντας».

Σύμφωνα με τις καταγραφές ερευνητών, η πρώτη θέση του μνημείου πεσόντων ήταν το δημοτικό πάρκο στην παραλιακή λεωφόρο της Αλεξανδρούπολης.

Για την ιστορία: Ο ανταποκριτής Μιχ. Ροδάς της αθηναϊκής εφημερίδος ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ έγραφε στις 22/1/1928: «Το δημοτικό πάρκο αποτελεί το στόλισμα της πολιτείας (Αλεξανδρούπολης) και ανάμεσα του ορθώνεται ή μαρμάρινη αναθηματική στήλη, ύμνος κι ευγνωμοσύνη των κατοίκων προς τους πεσόντας. Όταν ήτον εδώ νομάρχης ο κ. Μιχ. Καλογερόπουλος με τον εθνικό ενθουσιασμό του εζήτησε την κατασκευήν της αναθηματικής στήλης και χωρίς αργοπορία συνεκεντρώθη από τους κατοίκους το ποσόν των 120.000 δραχμών» (alepakos.blogspot.com/2010/03/36.html).

Το Ηρώον, αργότερα, στα μεταπολεμικά χρόνια μεταφέρθηκε στο πάρκο Εγνατία (νυν πάρκο Προσκόπων). Και τελικά, κατά πάσαν πιθανότητα επί χούντας, το ηρώο μεταφέρθηκε στη Νέα Χηλή, έξω από τον περίβολο του πέτρινου ναού του Αγίου Γεωργίου.

1964, μαθητές του Δημοτικού Σχολείου της Νέας Χηλής
(στα χέρια τους φέρουν το σήμα του Ερυθρού Σταυρού)

Όπως φαίνεται και στην παραπάνω φωτογραφία του 1964, όπου μαθητές του σχολείου διαμορφώνουν το χώρο έξω από το ναό του Αγίου Γεωργίου, απέναντι από το πάρκο, το ηρώο δεν υπάρχει.

28η Οκτωβρίου 1968, Κατάθεση στεφάνου από μαθητές του Δημοτικού Σχολείου της Ν. Χηλής

Μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα (Οκτώβριος 1968) βλέπουμε ότι το μνημείο έχει ήδη μεταφερθεί από την Αλεξανδρούπολη στη Νέα Χηλή. Φαίνεται όμως πως αρχικά δε θα πρέπει να μεταφέρθηκε ολόκληρο. Ρίχνοντας μια προσεκτική ματιά βλέπουμε ότι απουσιάζει το κάτω τμήμα, όπου επάνω υπήρχαν κάποια εμβλήματα που σηματοδοτούσαν την εποχή του, όπως φαίνεται σε άλλη φωτογραφία πιο κάτω...

Το μνημείο σήμερα, πίσω από την πέτρινη εκκλησία της Νέας Χηλής

Τα τελευταία χρόνια το ηρώο έχει μετακινηθεί και πάλι. Σήμερα βρίσκεται εντός του περιβόλου του ναού. Δε γνωρίζω εάν αυτή θα είναι και στο μέλλον η θέση του. Εκείνο που σίγουρα έχει ανάγκη το ηρώον είναι η συντήρησή του. Τα χρόνια που πέρασαν δημιούργησαν αρκετά προβλήματα, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες.

Σε λίγες ημέρες, με την ευκαιρία της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου, θα επισκεφτούμε και πάλι το ηρώο, για να καμαρώσουμε τους μαθητές του δημοτικού σχολείου της Νέας Χηλής, όπου κλείνοντας το γόνυ, θα καταθέσουν στεφάνι, ευγνωμονώντας τους πεσόντες, που έχυσαν το αίμα τους για να είμαστε εμείς σήμερα ελεύθεροι.

Ίσως θα ήταν μια ευκαιρία να πούμε δυο λόγια για τη μικρή ιστορία του μνημείου στα παιδιά μας (αλλά και στα μεγαλύτερα παιδιά). Το μνημείο αυτό, με ιστορία 90 και πλέον χρόνων, είναι ένα κενοτάφιο, τάφος νεκρών ηρώων και το σεβόμαστε όπως σεβόμαστε και τον τάφο των δικών μας ανθρώπων στο κοιμητήριο. Δεν είναι παιδική χαρά, δεν μπορούμε να το ποδοπατάμε...

Και ίσως είναι μια ευκαιρία όπως συντηρηθεί το μνημείο από μαρμαρά (προς Θεού όχι ασβέστωμα) και αναπλαστεί και ευπρεπιστεί και η βάση στην οποίαν είναι τοποθετημένο. Νομίζω πως θα έπρεπε ηρώον, βάση και κολονάκια να έχουν μια αρμονία.

Μια ωραία ιδέα είναι το παρακάτω μνημείο...


Λίγες επιπλέον πληροφορίες και εικόνες από την περιπλάνηση του ηρώου:

Το ηρώο στην αρχική του θέση στην Αλεξανδρούπολη, κάτω από το Πασαλίκι

Ατενίζοντας το Θρακικό πέλαγος

Το μνημείο γνώρισε πολλές τιμές, αφού εδώ γίνονταν όλες οι καταθέσεις στεφάνων, από μαθητές, επίσημους και βασιλείς.

Ιούνιος 1936, αναμένοντας τον βασιλιά Γεώργιο Β' να καταθέσει στεφάνι

Το 1948 το μνημείο βρίσκεται
ακόμη στην αρχική του θέση

Στη παραπάνω φωτογραφία, που είναι από την σελίδα "Γειτονιές και αναμνήσεις της Αλεξανδρούπολης που αλλάζει", διακρίνονται κάποιες από τις λεπτομέρειες που υπήρχαν στο κάτω τμήμα του ηρώου, οι οποίες σήμερα δεν υπάρχουν.

Το μνημείο στο δημοτικό κήπο απέναντι από το Πασαλίκι (σήμερα κτίριο Μεραρχίας)
Φώτο: Θεόδωρος Ορδουμποζάνης

Αργότερα το Ηρώον μεταφέρθηκε στο Πάρκο Εγνατία (Πευκάκια)
Φώτο: Θεόδωρος Ορδουμποζάνης

Με ένα μικρό απόσπασμα από το ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη «Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας», σας εύχομαι Χρόνια πολλά για την εθνική μας επέτειο!

Ήταν γενναίο παιδί.
Με τα θαμπόχρυσα κουμπιά και το πιστόλι του
Με τον αέρα του άντρα στην περπατηξιά
Και με το κράνος του, γυαλιστερό σημάδι
(Φτάσανε τόσο εύκολα μες στο μυαλό
Που δεν εγνώρισε κακό ποτέ του)
Mε τους στρατιώτες του ζερβά δεξιά
Και την εκδίκηση της αδικίας μπροστά του
–Φωτιά στην άνομη φωτιά!–
Με το αίμα πάνω από τα φρύδια
Τα βουνά της Αλβανίας βροντήξανε
Ύστερα λιώσαν χιόνι να ξεπλύνουν
Το κορμί του, σιωπηλό ναυάγιο της αυγής
Και το στόμα του, μικρό πουλί ακελάηδιστο
Και τα χέρια του, ανοιχτές πλατείες της ερημίας
Βρόντηξαν τα βουνά της Αλβανίας
Δεν έκλαψαν
Γιατί να κλάψουν
Ήταν γενναίο παιδί!


Ουρανία Πανταζίδου
Υποπλοίαρχος Π.Ν. (ε.α)
[post_ads]

ΣΧΟΛΙΑ

Μπορείτε να σχολιάσετε μέσω Facebook ή Blogger (Google) επιλέγοντας την αντίστοιχη καρτέλα από πάνω

[ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ]$type=three$count=3$meta=0$snip=0$cate=0$rm=0$va=0

[ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ]$type=ticker$hide=mobile$count=12$cate=0$va=0

[ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ]$type=ticker$show=page$hide=mobile$count=12$cate=0$va=0

$hide=mobile

Όνομα

Αγγελίες,3,Αγροτικά,383,Αγωγοί,110,Αθλητικά,1678,Αλεξανδρούπολη,4055,Άμυνα,176,ΑΝΕΛ,55,Απεργίες,107,Άρθρα - Απόψεις,2366,Αστυνομικά,456,Αυτοδιοίκηση,1519,Αυτοδιοικητικές Εκλογές,480,Αφιερώματα,217,Βαλκάνια,23,Βουλευτικές Εκλογές,375,Γελοιογραφίες,6,Γενικά,25,ΔΗΜΑΡ,20,Δημόσια Έργα,52,Δημόσιο,41,Διαδίκτυο,160,Διαμαρτυρίες,89,Διασκέδαση,38,Διδυμότειχο,253,Δράμα,60,Έβρος,11357,Εθελοντισμός,151,Εκδηλώσεις,1729,Εκκλησία,676,Εκπαίδευση,741,Ελλάδα,753,Ελληνισμός,24,Ελληνοτουρκικά,331,Ενέργεια,24,Επιστήμες,13,Επιχειρήσεις,450,Εργασία,7,Εργασιακά,171,Ερευνα αγοράς,10,Ευρωεκλογές,16,Ευρώπη,88,Ζωή και Υγεία,232,Θράκη,175,Ιστορία,113,Καβάλα,111,Καιρός,24,Καταγγελίες,70,Καταναλωτικά,169,ΚΙΔΗΣΟ,9,ΚΙΝΑΛ,2,ΚΚΕ,243,Κοινωνία,54,Κοινωνική Προσφορά,158,Κόσμος,477,ΛΑΕ,8,ΛΑΟΣ,19,Μειονότητα,19,Μεταναστευτικό,107,Μουσική,163,ΝΔ,412,Ξάνθη,101,Οικολογία,237,Οικονομία,477,Ορεστιάδα,649,Πανταζίδου,54,ΠΑΣΟΚ,252,Περιβάλλον,208,Περίεργα,9,Περιφέρεια ΑΜ-Θ,2381,Πολιτική,1019,Πολιτισμός,148,ΠΟΤΑΜΙ,22,Πρόσωπα,79,Προτεινόμενο,3,Πρώτο Θέμα,3778,Πρωτοσέλιδο,1,Ροδόπη,172,Σαμοθράκη,451,Σάτιρα,62,Σουφλί,223,Συγκοινωνίες,242,Σύλλογοι,247,Συνέδρια,105,ΣΥΡΙΖΑ,280,Σχολείο,9,Τέχνες,114,Τεχνολογία,43,Τουρισμός,203,Τρίγωνο,30,Τυχερό,21,Υγεία,549,Φέρες,191,Χηλή,28,Χρυσή Αυγή,8,Lifestyle,8,Media,293,Showbiz,20,
ltr
item
Alexandroupoli Online: Το περιπλανώμενο Ηρώο της Αλεξανδρούπολης στη Νέα Χηλή
Το περιπλανώμενο Ηρώο της Αλεξανδρούπολης στη Νέα Χηλή
Η μικρή ιστορία του περιπλανώμενου μνημείου πεσόντων της Αλεξανδρούπολης που μεταφέρθηκε στη Νέα Χηλή.
https://1.bp.blogspot.com/-oxP_ven1ua8/W9INyhxQAkI/AAAAAAACKeM/OF0_V2CDJl4zmy50VG7ejy67S7Qj5phTgCLcBGAs/s1600/mnimeio.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-oxP_ven1ua8/W9INyhxQAkI/AAAAAAACKeM/OF0_V2CDJl4zmy50VG7ejy67S7Qj5phTgCLcBGAs/s72-c/mnimeio.jpg
Alexandroupoli Online
https://www.alexpolisonline.com/2018/10/to-periplanomeno-mnimeio-tis-alexandroupolis.html
https://www.alexpolisonline.com/
https://www.alexpolisonline.com/
https://www.alexpolisonline.com/2018/10/to-periplanomeno-mnimeio-tis-alexandroupolis.html
true
1602981175067084807
UTF-8
Loaded All Posts Δεν βρέθηκαν αναρτήσεις ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ Περισσότερα ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΚΥΡΩΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΔΙΑΓΡΑΦΗ Από Αρχική ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΘΡΑ Δείτε περισσότερα ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ ΕΤΙΚΕΤΑ ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα. Να βάζετε τόνους στις λέξεις για καλύτερα αποτελέσματα. Επιστροφή στην Αρχική Σελίδα Κυριακή Δευτέρα Τρίτη Τετάρτη Πέμπτη Παρασκευή Σάββατο Κυρ Δευ Τρι Τετ Πεμ Παρ Σαβ Ιανουαρίου Φεβρουαρίου Μαρτίου Απριλίου Μαΐου Ιουνίου Ιουλίου Αυγούστου Σεπτεμβρίου Οκτωβρίου Νοεμβρίου Δεκεμβρίου Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαϊ Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ μόλις τώρα πριν 1 λεπτό πριν $$1$$ λεπτά πριν 1 ώρα πριν $$1$$ ώρες Χθες πριν $$1$$ μέρες πριν $$1$$ εβδομάδες σχολίασε Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share. STEP 2: Click the link you shared to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy