Η συγκλονιστική ιστορία της οικογένειας Συμεών και Κερασιάς Κεφαλίδη και του υιού τους Νίκου ο οποίος ήταν ανάμεσα στα θύματα της μοιραίας πτήσης...
της Ουρανίας Πανταζίδου
Ήταν 3 Σεπτεμβρίου 1998 όταν χτύπησε το τηλέφωνο στην κατοικία της οικογένειας Συμεών και Κερασιάς Κεφαλίδη στην Αλεξανδρούπολη. Το τηλεφώνημα ήταν από τη νύφη τους Laurie από την Αμερική.
Μαύρα έρθαν τα χαμπέρια α σην Αμερική. Ο γιος τους Νίκος Κεφαλίδης ήταν ανάμεσα στα θύματα της μοιραίας πτήσης της Swissair 111, που κατέπεσε ανοικτά της Νέας Σκωτίας στον Καναδά στις 2/9/1998. Ταξίδευε με προορισμό την Αλεξανδρούπολη. Ο Νίκος ήταν τότε 55 χρονών...
Και κάπως έτσι άρχισα να ξετυλίγω το κουβάρι της οικογένειας του Συμεών Κεφαλίδη, που ήρθε στην Ελλάδα από την πρώην Σοβιετική Ένωση (ΕΣΣΔ) εξαιτίας των σταλινικών διώξεων το 1939.
Ο Συμεών Κεφαλίδης του Ηλία και της Ευθυμίας Κιζιρίδη γεννήθηκε στο χωριό Δέσμαινα στον Πόντο το 1910. Η οικογένεια της Ευθυμίας Κιζιρίδη ήταν από το γειτονικό κεφαλοχώρι Σιμικλή (από εκεί που ήταν και ο Μακαριστός Μητροπολίτης Δράμας Παύλος).
Στα Μητρώα Αρρένων στα ΓΑΚ Έβρου, ως τόπος γεννήσεως του Συμεών φέρεται η Αλεξανδρούπολη, δυστυχώς απουσιάζει ο τόπος καταγωγής, όπως συμβαίνει και με πολλούς άλλους πρόσφυγες.
Το αρχικό επώνυμο της οικογένειας ήταν Καζαντζίδης. Ο Συμεών ήταν το μικρότερο από τα 7 παιδιά της οικογένειας (Σάββας, Κυριακή, Σαΐα, Γιώργος, Μουράτιος, Περικλής και Συμεών).
Τα παιδικά του χρόνια σημαδεύτηκαν από πολέμους και βίαιες συγκρούσεις:
Θα καταγράψω εν συντομία τους κυριότερους σταθμούς της ζωής της οικογένειας μέσα από το βιβλίο με τη βιογραφία του Συμεών Κεφαλίδη, που επιμελήθηκε η νύφη του Laurie, σύζυγος του Νίκου. Το βιβλίο εκδόθηκε για λογαριασμό της οικογένειας και δεν κυκλοφορεί. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω την κόρη του Συμεών, κ. Ευθυμία (Έφη) Μελίδη, για την τιμή που μου έκανε να μου εμπιστευθεί το βιβλίο για το παρόν αφιέρωμα.
Επιπλέον πληροφορίες έχω αντλήσει και από την εβδομαδιαία έκδοση της εφημερίδας ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ της Νέας Υόρκης «ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΌ», από εφημερίδες της εποχής, το Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων στο Μαρούσι κ.α.
Η Οδύσσεια της οικογένειας Καζαντζίδη - Κεφαλίδη χρονικά ξεκινά με την κατάληψη της Τραπεζούντας από τον Ρωσικό στρατό τον Απρίλιο του 1916.
Στον παρακάτω χάρτη από αριστερά σε κίτρινο κύκλο βλέπουμε το χωριό Δέσμαινα. Τα χωριά που υπήρχαν ανατολικά του ποταμού Χαρσιώτη βρισκόταν υπό Ρωσική κατοχή από τον Απρίλιο του 1916 με την κατάληψη της Τραπεζούντας. (Ο ποταμός σημειώνεται στο χάρτη πάνω από την Αργυρούπολη σε κίτρινο κύκλο).
Αντίθετα την ίδια περίοδο οι κάτοικοι των χωριών δυτικά του ποταμού Χαρσιώτη υπέστησαν διώξεις, λεηλασίες, σφαγές, πορείες θανάτου στα ενδότερα της Τουρκίας. Όσοι πρόλαβαν μετακινήθηκαν προς την Τραπεζούντα κ.α. όπου δηλαδή υπήρχε ρωσική παρουσία.
Η οικογένεια του Συμεών εγκαταλείποντας το σπίτι της θα καταφύγει αρχικά στην Τόνγια, τη βυζαντινή Θοανία (νοτιοδυτικά της Τραπεζούντας). Φεύγοντας άφησαν πίσω τους τη μικρότερη κόρη την Σαΐα κοντά σε συγγενείς.
Αργότερα η οικογένεια πληροφορήθηκε ότι όταν εξορίστηκε ολόκληρο το χωριό η Σαΐα έμεινε πίσω ζητιανεύοντας. Στη συνέχεια την περιμάζεψε ένας ηλικιωμένος Έλληνας και την παντρεύτηκε. Όταν κάποια μέρα ένας Τούρκος κλέφτης πήγε να στραγγαλίσει τον σύζυγό της, εκείνη έχασε το μυαλό της και εξαφανίστηκε. Από τότε δεν την ξαναείδαν.
Στην Τόνγια η οικογένεια θα μείνει 20 μέρες και εν συνεχεία θα μετακινηθεί στο παραθαλάσσιο χωριό Ατσάκαλα. Στο χωριό εκείνο η οικογένεια θα μείνει κοντά 18 μήνες, έως ότου ο ρωσικός στρατός, μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση θα εγκαταλείψει την περιφέρεια της Τραπεζούντας.
Πολλοί χριστιανοί τότε, φοβούμενοι τα αντίποινα των Τούρκων ακολούθησαν τον ρωσικό στρατό. Ο Μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος προσπάθησε να τους μεταπείσει να παραμείνουν, όμως ήδη διαφαινόταν τα όσα θ΄ ακολουθούσαν με την αποχώρηση των Ρώσων από την περιοχή.
Η οικογένεια του Συμεών Κεφαλίδη θα βρεθεί και αυτή σε μια συνεχή μετακίνηση προς τα ανατολικά, πάντα στα παράλια του Εύξεινου Πόντου (Μαύρη Θάλασσα).
Από την Τραπεζούντα θα περάσουν με πλοίο στο Βατούμ και από εκεί στο Σότσι και στη συνέχεια στη Γάγρα. Στη Γάγρα θα πεθάνει ο αδελφός του Περικλής. Αργότερα θ΄ ακολουθήσει και ο θάνατος της αδελφής του Κυριακής.
Η στάση σε κάθε μια από αυτές τις πόλεις ήταν ολιγοήμερη. Τελικά αποφάσισαν να εγκατασταθούν στο Πιλένκοβο ή Γαντιάτη (Gantiadi) περιοχή της Γάγρας, που τότε βρισκόταν υπό Γεωργιανή επιρροή. Εκεί ο Συμεών θα γραφτεί στο σχολείο και θα φτάσει έως την Δ΄ τάξη.
Τον Φεβρουάριο του 1921 ο Κόκκινος Στρατός θα εισέλθει στη Γεωργία, θα καταλάβει την πρωτεύουσα Τιφλίδα και θα ενσωματώσει τη χώρα στη Σοβιετική Ένωση.
Το 1923 η οικογένεια αποφασίζει ν΄ αλλάξει το επώνυμο από Καζαντζίδης σε Κεφαλίδης. Το νέο επώνυμο προέκυψε από τον πατριάρχη της οικογένειας Ηλία, καθώς έψαχνε ένα επώνυμο που να δηλώνει «τρανόν κεφάλ», δηλαδή τον έξυπνο, τον μυαλωμένο.
Ο Συμεών Κεφαλίδης από τα εφηβικά του ακόμη χρόνια θ΄ ασχοληθεί με διάφορες δουλειές, από τη φύλαξη των ζώων, την πώληση αναψυκτικών κοντά στον Ευθ. Ποιμενίδη, την εμπορία γυαλόχαρτων κ.α. ενώ σε ηλικία 19 ετών θέλησε να μάθει και μια τέχνη. Κοντά στο Γιώργο Σαβουλίδη θα μάθει να κατασκευάζει θερμάστρες. Επίσης έμαθε και την τέχνη της επινικέλωσης σκευών (γάνωμα).
Ευρηματικός και με εμπορικό μυαλό ο Συμεών μετακινείται και σε άλλες πόλεις, αναζητώντας ευκαιρίες. Οι πόλεις Τουαψέ, Άντλερ, Σοχούμι ήταν μερικές από αυτές. Η επιχειρηματική του δραστηριότητα θα φθάσει έως τη Μόσχα, όταν θα συναντήσει τον Γιάννη Καραφουλίδη.
Την περίοδο εκείνη με τον αδελφό του Σάββα σκέφτονταν να επεκτείνουν τις εμπορικές τους δραστηριότητες έως την Περσία. Και ενώ ο Σάββας βρισκόταν στη Μόσχα για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα έγγραφα για τη μετακίνησή τους, αυτό δεν κατέστη δυνατό γιατί είχε καταργηθεί ο σχετικός νόμος.
– Το 1932 ο Στάλιν θα κτίσει μια εξοχική βίλα στο Πιλένκοβο (Gantiadi), ένα μίλι μακρυά από το σπίτι του Συμεών. Του ζητήθηκε να κατασκευάσει 100 θερμάστρες για τις ανάγκες της βίλας.
– Το καλοκαίρι του 1933 θα βρεθεί ξανά στη Μόσχα, ανοίγοντας μαγαζί με τυρόπιτες.
– Την 1η Ιανουαρίου 1934 απαγορεύθηκαν διά νόμου όλα τα ιδιωτικά εμπορικά. Θ΄ αναγκαστεί να επιστρέψει ξανά στο Πιλένκοβο (Γαντιάτη), καθώς θα μείνει άνεργος.
– Μετά δύο μήνες χωρίς δουλειά αποφάσισε να πάει στην πόλη Ζιπ-Ρίτσα, 35 χλμ. μακριά. Εκεί άνοιξε ένα λευκοσιδηρουργείο, δουλεύοντας σκληρά. Ήταν ο μοναδικός τεχνίτης στην περιοχή και αυτό του επέτρεψε να κερδίσει αρκετά χρήματα.
– Το Μάιο του 1935 θα παντρευτεί την Όλγα - Κερασιά Παπουλίδου, που είχε γεννηθεί και αυτή στη Δέσμαινα το 1916. Θα μετακομίσουν στο σπίτι τους στο Πιλένκοβο, παίρνοντας μαζί και τον πατέρα του Ηλία. Η μητέρα του Ευθυμία είχε ήδη πεθάνει. Δίπλα τους ζούσε και ο αδελφός του Γιώργος μαζί με τη δική του οικογένεια.
Στην παρακάτω φωτογραφία ο Συμεών Κεφαλίδης με την οικογένεια της συζύγου του Κερασιάς (με το κίτρινο βέλος) στο Πιλένκοβο. Μπροστά τα πεθερικά του Μελάνα και Σάββας Παπουλίδης
– Μετά το γάμο του θα επιστρέψει στη Ζιπ-Ρίτσα, όπου ήταν το μαγαζί του, ενώ συχνά επισκέπτονταν το σπίτι του στο Πιλένκοβο.
– Το 1936 θα έρθει στον κόσμο το πρώτο τους παιδί, που όμως θα πεθάνει μέσα σε μια βδομάδα. Του είχαν δώσει το όνομα Παύλος, από τον αδελφό του πατέρα του, που είχαν σκοτώσει οι Τούρκοι στο Σιμικλή.
– Το 1937 θα γεννηθεί ο Χρύσανθος. Του έδωσε το όνομα του Μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθου.
Δυστυχώς όμως τα δεινά της οικογένειας δεν έμελλε να τελειώσουν. Η οικογένειά του θα υποστεί διώξεις από τους σταλινικούς την περίοδο 1937-1939. Δύο από τα αδέλφια του ο Σάββας και ο Μουράτιος στάλθηκαν στη Σιβηρία σε καταναγκαστικά έργα. Μόνο ο Μουράτιος όταν απελευθερώθηκε θα έρθει στην Ελλάδα το 1956. Ο Σάββας χάθηκε στη Σιβηρία.
Στην παρακάτω φωτογραφία ο Μουράτιος Κεφαλίδης με το λευκό πουκάμισο όταν ήρθε στην Αλεξανδρούπολη το 1956. Δίπλα του η Ευφροσύνη Τσορτανίδη, γυναίκα του Γιώργου (δεξιά) και πίσω ο Συμεών και η Κερασιά Κεφαλίδη.
Ο Γιώργος είχε γλυτώσει την εξορία, καθώς εκείνη την εποχή εργαζόταν στην Εφορία του Πιλένκοβο (είχε εργαστεί παλαιότερα και ως διερμηνέας καθώς και ως φωτογράφος).
Η θέση του Συμεών ήταν επισφαλής καθώς το 50% των ανδρών από το Πιλένκοβο και το 70% από τη Ζιπ-Ρίτσα είχε συλληφθεί και εξοριστεί.
Τον Ιανουάριο του 1938 θα διοριστεί στην Ελληνική Πρεσβεία στη Μόσχα ο Πρέσβης Δ. Νικολόπουλος. Με επιστολές του προς την Ελληνική Κυβέρνηση του Ιωάννη Μεταξά ασκούσε πιέσεις ώστε να ανοίξουν τα σύνορα για τους Έλληνες, που προσπαθούσαν να κατέβουν στην Ελλάδα. Ο Μεταξάς όμως φοβόταν, μήπως οι ομογενείς φέρουν μαζί τους και τον κομμουνισμό.
Να προσθέσω εδώ ότι ο Δ. Νικολόπουλος είχε προβεί και σε έντονα διαβήματα προς τη Μόσχα, για τη συμπεριφορά των κυβερνητικών εναντίον των Ελλήνων. Το Μάρτιο του 1938 θα εντοπιστεί το πτώμα του. Ο θάνατός του είχε χαρακτηριστεί τότε ως αυτοχειρία «διότι δεν μπορούσε να αντέξει τους πόνους της ανίατης ασθένειας από την οποία έπασχε και η οποία προσδιορίστηκε από τους γιατρούς ως καρκίνος του στομάχου». Οι δικοί του άνθρωποι ποτέ δεν πίστεψαν την εκδοχή αυτή. Σήμερα, μετά και την πρόσβαση σε αρχεία της εποχής γίνεται λόγος για σκηνοθετημένη αυτοχειρία.
Όταν ένας γνωστός αστυνομικός του Συμεών τον είχε προϊδεάσει και για τη δική του τύχη, πήραν την απόφαση να φύγουν στην Ελλάδα. Στις 4/1/1939 με την έγκυο σύζυγό του Κερασιά και τον μόλις ενάμιση ετών γιο τους Χρύσανθο, τον αδελφό του Γιώργο με τη σύζυγό του Ευφροσύνη (Φρόσω Τσορτανίδου) και τις τέσσερις κόρες τους, καθώς και τον πατέρα τους πήραν το πλοίο από τη Γάγρα για την Οδησσό. Από εκεί με πολλές ταλαιπωρίες τελικά θα αποβιβαστούν στον Πειραιά στις 21/1/1939.
Σχετικά με τις σταλινικές διώξεις 1937-1939 είχα γράψει σε παλαιότερο άρθρο μου. Εκεί είχα αναφερθεί και στην οικογένεια Μιχαηλίδη, που εγκαταστάθηκε επίσης το 1939 στη Νέα Χηλή Αλεξανδρούπολης. (www.alexpolisonline.com/2021/08/1937-1939.html)
Πρώτος σταθμός της οικογένειας Κεφαλίδη ήταν η Αθήνα. Εκεί ο Συμεών θ΄απορρίψει την πρόταση των αρμοδίων να εγκατασταθούν στο Ηράκλειο της Κρήτης. Ανήσυχο και εμπορικό μυαλό ο Συμεών, όπως λέει η κόρη του κ. Ευθυμία (Έφη Μελίδη) έβαλε μπροστά του ένα χάρτη της Ελλάδας, που αγόρασε από το Μοναστηράκι και έψαξε να βρει μια από τις πιο κρύες πόλεις στη Βόρεια Ελλάδα. Επέλεξε ως τέτοια την Αλεξανδρούπολη. Στην ακριτική αυτή πόλη θα έστηνε το νέο τους σπιτικό και την εμπορική του δραστηριότητα. Θα γήτευε το λευκοσίδηρο (σιδηρουργός - τενεκετζής), θα έφτιαχνε και θα εμπορευόταν σόμπες και άλλα συναφή. Την τέχνη τη γνώριζε από τη Ρωσία.
Με τρένο θα φθάσουν στην Αλεξανδρούπολη και θα καταλύσουν στο ξενοδοχείο του Τσαϊρίδη. Ο Γεώργιος Κεφαλίδης αρχικά σκεφτόταν να πάει στην Αισύμη, επειδή ήθελε ν΄ ασχοληθεί με τη γεωργία. Εκεί ζούσε και η αδελφή της γυναίκας του (σύζυγος Λεπτοκαρόπουλου).
Τελικά μετά από προτροπές της γυναίκας του και του Συμεών παρέμειναν στην Αλεξανδρούπολη.
Σε παλαιότερο άρθρο μου είχα αναφερθεί στον ήρωα Λεπτοκαρόπουλο Χρήστο του Παναγιώτη, που σκοτώθηκε στο Οχυρό Ρούπελ στις 6/4/1941. (Έως αυτή τη στιγμή δεν έχω καταφέρει να ταυτοποιήσω με ποιον Λεπτοκαρόπουλο ήταν παντρεμένη). ΟΧΥΡΟ ΡΟΥΠΕΛ www.alexpolisonline.com/2026/06/blog-post_992.html
Πολύ σύντομα θα νοικιάσουν ένα διώροφο σπίτι στην Καλλιθέα, το οποίο μοιράστηκαν τα δύο αδέλφια. Παράλληλα έψαχναν ν΄ αγοράσουν δικό τους σπίτι με τα χρήματα που κατάφεραν να διασώσουν, μέσω της Ελληνικής Πρεσβείας στη Μόσχα.
Βρήκαν ένα μεγάλο σπίτι στην οδό Τραπεζούντος (μεταγενέστερα Θράκης) στην περιοχή κοντά στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και το αγόρασαν από μισό. Το χώρισαν στη μέση και στεγάστηκαν τα δύο αδέλφια με τις οικογένειές τους. Ταυτόχρονα ο Συμεών ξεκίνησε να φτιάχνει σόμπες, για να τις πουλήσει στην αγορά των Φερών.
Στην Αλεξανδρούπολη η γυναίκα του, ούσα έγκυος θα γεννήσει ένα ακόμη αγόρι, στο οποίο θα δώσουν το όνομα Νίκος, όμως μετά από 18 μήνες αυτό θα πεθάνει.
Το Μάιο του 1939 εγκαταστάθηκε στην Αλεξανδρούπολη και η οικογένεια των πεθερικών του. Αγόρασαν και αυτοί ένα διώροφο σπίτι στην Καλλιθέα και ο πεθερός του άνοιξε σιδηρουργείο.
Και εκεί που πήγαιναν οι οικογένειες να ορθοποδήσουν ξέσπασε ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος.
Ο Συμεών Κεφαλίδης θυμάται την κήρυξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 1940: Ήταν ημέρα Δευτέρα και βρισκόταν στο λεωφορείο καθ΄ οδόν για τις Φέρες, με τα εμπορεύματά του για την αγορά. Όταν έφθασε στις Φέρες αντίκρισε ανθρώπους πανικόβλητους. Ο στρατός είχε κηρύξει επιστράτευση. Άφησε τα πράγματά του στο πανδοχείο του Κουκουράβα κι επέστρεψε σπίτι.
Ο ίδιος δεν επιστρατεύθηκε επειδή δεν είχε ελληνική υπηκοότητα. Έτσι συνέχισε να εργάζεται. Την εποχή εκείνη αγόρασε ένα μαγαζί επί της οδού Μαλγάρων στην Αλεξανδρούπολη. Πολλά μαγαζιά τότε είχαν κλείσει, επειδή οι ιδιοκτήτες τους είχαν φύγει για τον πόλεμο.
Θα ήθελα εδώ ν΄ ανοίξω μια παρένθεση. Βρέθηκα στην οδό Μαλγάρων αναζητώντας το μαγαζί του Συμεών Κεφαλίδη. Έξω από ένα μικρό γωνιακό μαγαζί συνάντησα τον κ. Χουσεΐν. Τον ρώτησα αν γνωρίζει που βρισκόταν το μαγαζί.
– «Να, εκείνο είναι το μαγαζί του γερο-Σίμου. Για πάρα πολλά χρόνια έφαγα ψωμί κοντά του. Ήταν πολύ καλός άνθρωπος» πρόσθεσε. Φωτογράφισα το μαγαζί, τον ευχαρίστησα και καθώς ετοιμαζόμουν να φύγω ο συνομιλητής μου με ρωτά – «γράφεις για τα παλιά;». Έγνεψα καταφατικά με το κεφάλι – «καλά κάνεις», μου λέει και πρόσθεσε, «πέρυσι ήταν εδώ η εγγονή του κι έβγαλε φωτογραφίες το μαγαζί. Άντε καλό δρόμο».
Κλείνοντας την παρένθεση να σημειώσω ότι εκείνη την περίοδο οι Γερμανοί από το έδαφος της Βουλγαρίας θα εισβάλουν στην Ελλάδα (6/4/1941) και στις 7 Απριλίου στην Αλεξανδρούπολη. (www.alexpolisonline.com/2017/10/blog-post_97.html)
Η Αλεξανδρούπολη στη συνέχεια θα βρεθεί υπό βουλγαρική κατοχή, ενώ οι Γερμανοί θα αναπτυχθούν από το Σουφλί και βορειότερα.
Ο Συμεών Κεφαλίδης αφηγείται στο βιβλίο τις δυσκολίες που υπήρχαν εξαιτίας των κατασχέσεων από τους Βούλγαρους, τους περιορισμούς στην αγορά ψωμιού – «Οι Έλληνες μπορούσαν ν΄ αγοράσουν μέχρι 200 γρ. καλαμποκίσιο ψωμί. Στη μαύρη αγορά μπορούσε κάποιος να βρει ψωμί ολικής αλέσεως αντί 60 λεβ, όσο ήταν τότε ο μισθός ενός μηνός. Σε κάθε φούρνο υπήρχε Βούλγαρος επόπτης για να ελέγχει. Το ψωμί η οικογένεια το προμηθεύονταν από το φούρνο του Γιάννη Κεβρεκίδη».
Παρόλο που οι Βούλγαροι του επέτρεπαν να ασκεί το επάγγελμά του, δεν του χαρίστηκαν. Στα 95 του χρόνια δυο εικόνες έρχονταν στο μυαλό του από εκείνη την εποχή. Όταν ένας Βούλγαρος πήγε με το έτσι θέλω κι έσπειρε το οργωμένο χωράφι του και μια άλλη φορά όταν ένας άλλος του καταπάτησε ένα χωράφι, που είχε νοικιάσει στην Καλλιθέα. Και σημειώνει «τι να έλεγα, ήταν ο κατακτητής».
Επίσης περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο βοηθούσε κάποιους συμπολίτες του να γλυτώσουν τα χρήματά τους. Έφτιαχνε τενεκέδες με ψεύτικο πάτο. Εκεί έβαζαν τα χρήματα, συνήθως βουλγάρικα λεβ. Στη συνέχεια σφράγιζε τον πάτο με κασσίτερο και το γέμιζε με νερό. Κάτι ανάλογο έφτιαχνε και ο αδελφός του ο Γιώργος, που ήταν τσαγκάρης. Έφτιαχνε παπούτσια κι έβαζε τα χρήματα στις σόλες των παπουτσιών. Και όπως επισημαίνει, αυτό είχε μεγάλο ρίσκο, γι΄ αυτό εξυπηρετούσαν μόνο αυτούς τους οποίους είχαν εμπιστοσύνη.
Στις 26 Ιουλίου 1943 αργά τη νύχτα η Κερασιά Κεφαλίδη θα φέρει στη ζωή ένα ακόμη αγόρι. Επειδή υπήρχε απαγόρευση κυκλοφορίας τη νύχτα, ο Συμεών μαζί με μια Βουλγάρα γειτόνισσα πήγαν κι έφεραν την πεθερά του στο σπίτι και μαζί ξεγέννησαν τη γυναίκα του.
Στο μωρό έδωσαν το όνομα Νίκος. Ήταν το όνομα του νεογέννητου παιδιού τους, που πέθανε όταν είχαν φθάσει στην Αλεξανδρούπολη.
Στην παραπάνω φωτογραφία η οικογένεια του Συμεών και Κερασιάς Κεφαλίδη με τα παιδιά τους Χρύσανθο και Νίκο το Πάσχα του 1945 (τα παιδιά κρατούν στα χέρια κόκκινα αυγά).
Ο Νίκος Κεφαλίδης θα πάει σχολείο στο Ε΄ Δημοτικό τη χρονιά 1949-1950.
Στα ΓΑΚ Έβρου εντόπισα το Ενδεικτικό της προαγωγής του από την Α΄ στη Β΄ τάξη.
Δυστυχώς από τα αρχεία απουσιάζουν τα ενδεικτικά της Β΄και Γ΄ τάξης. Σκέφθηκα ότι ίσως η απουσία να οφείλεται στη μεταγραφή του Νίκου στο Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων στο Μαρούσι, όταν ολοκλήρωσε τη Γ΄ τάξη.
Το Μάιο του 1952 το Εκπαιδευτήριο των Αναβρύτων στην Αθήνα είχε προκηρύξει υποτροφίες για τη σχολική χρονιά 1952-1953. Λειτουργούσε αποκλειστικά με εσώκλειστους (οικότροφους) μαθητές.
Ο διαγωνισμός αφορούσε μαθητές από την Επαρχία. Θα κάλυπταν μερικές θέσεις στη Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη του Δημοτικού Σχολείου και κάποιες θέσεις στις τέσσερις πρώτες τάξεις του εξαταξίου Γυμνασίου. Στην εξεταστική διαδικασία είχαν δικαίωμα να συμμετέχουν οι αριστούχοι μαθητές, που ξεχώριζαν και για το ήθος τους (εφημερίδα Ελευθερία 8/5/1952).
Να συμπληρώσω ότι στο σχολείο φοιτούσε ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος και μετέπειτα βασιλιάς της Ελλάδας. Τα δίδακτρα της σχολής ήταν πολύ υψηλά, γι΄ αυτό φοιτούσαν εκεί μόνο μαθητές που είχαν την οικονομική άνεση.
Το Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων - Δημοτικό και εξατάξιο Γυμνάσιο, που βρισκόταν υπό την προστασία της βασιλικής οικογένειας λειτούργησε για πρώτη φορά τη χρονιά 1949-1950.
Τον Ιούνιο του 1952 ο Νίκος Κεφαλίδης, ο οποίος είχε προταθεί από τα σχολεία της Αλεξανδρούπολης θα πάει με τον πατέρα του στην Κομοτηνή (έδρα της Γενικής Επιθεώρησης Μέσης και Δημοτικής Εκπαίδευσης), για να διαγωνιστεί ενώπιον της επιτροπής του εκπαιδευτηρίου των Αναβρύτων. Στην εξεταστική διαδικασία συμμετείχαν τότε από την Περιφέρεια 25 - 30 μαθητές και ο Νίκος ήταν αυτός που πήρε την υποτροφία.
Στο σημείο αυτό αξίζει ν ανοίξω μια παρένθεση. Δείχνοντας στην κυρία Έφη το ενδεικτικό της Α' τάξης του αδελφού της, συγκινημένη σχολίασε τη βαθμολογία της πρώτης τάξης σε σχέση με την μετέπειτα εξέλιξή του:
- «Η μητέρα μας βοηθούσε τον πατέρα στο μαγαζί. Έτσι τον Νίκο από μικρό τον φρόντιζε ο παππούς Ηλίας, που μιλούσε μόνο ποντιακά. Στο σπίτι μιλούσαμε μόνο ποντιακά. Όταν πήγε στο σχολείο ο Νίκος μιλούσε ποντιακά. Όμως πολύ γρήγορα προσαρμόστηκε στα νέα δεδομένα του σχολείου, που τον οδήγησαν ως αριστούχο στα Ανάβρυτα. Τον παππού Ηλία τον χάσαμε το 1950 από εσωτερική αιμορραγία, που προκλήθηκε ύστερα από πέσιμο».
Τον Οκτώβριο του 1952 ο Νίκος, συνοδευόμενος από τον πατέρα του θα ταξιδέψει για την Αθήνα. Το γεγονός της εισαγωγής του Νίκου με υποτροφία στο πρότυπο σχολείο το δίχως άλλο ήταν μεγάλη ανακούφιση για την οικογένεια. Ο Νίκος επισκέπτονταν τους γονείς του στην Αλεξανδρούπολη σε όλες τις διακοπές των εορτών και του καλοκαιριού.
Όπως μου αφηγήθηκε η κ. Έφη, σε μια τέτοια περίοδο διακοπών είχε επισκεφτεί την Αλεξανδρούπολη ο βασιλιάς Παύλος με το διάδοχο Κωνσταντίνο.
Ο Νίκος με τον πατέρα του βρισκόταν ανάμεσα στο πλήθος. Θα πρέπει να ήταν τότε περίπου 11 ετών. Ζήτησε να πάει για να χαιρετήσει το φίλο και συμμαθητή του. Οι αστυνομικοί δεν τον άφηναν να πλησιάσει. Πως να τον πιστέψουν, ο Συμεών είχε συνοδεύσει το γιο του με τα ρούχα της δουλειάς (σιδεράδικο). Αυτός όμως κατάφερε να τρυπώσει ανάμεσα στο πλήθος και να βρεθεί κοντά στο διάδοχο. Οι αστυνομικοί προσπάθησαν να τον σταματήσουν αλλά ο διάδοχος Κωνσταντίνος τους είπε να τον αφήσουν, λέγοντας πως είναι φίλος του. Και αγκαλιάστηκαν οι δυο συμμαθητές.
Επίσης η κ. Έφη μου αφηγήθηκε και το εξής: Το 2015 με την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία του βασιλιά Κωνσταντίνου Β΄ (Βασιλεύς Κωνσταντίνος "χωρίς τίτλο" εκδόσεις ΤΟ ΒΗΜΑ, τόμος Α').
Εκεί μεταξύ άλλων ο Κωνσταντίνος μιλά και για τη ζωή του στη σχολή Αναβρύτων και κάνει μικρή αναφορά και στον Νίκο Κεφαλίδη:
«Στην ουσία τα Ανάβρυτα ήταν ένα σχολείο που δημιουργήθηκε για να πάω εγώ, στέγασε όμως παιδιά από κάθε κοινωνική τάξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολυσυλλεκτικότητας που επικρατούσε στις τάξεις των μαθητών της Σχολής Αναβρύτων ήταν ένα παιδί που είχε έρθει από την Βόρειο Ελλάδα. Όταν κάτσαμε στην τραπεζαρία να φάμε, είδα ότι δεν ήξερε να πιάσει με ευκολία το πιρούνι και το μαχαίρι. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Ήταν οι πρώτες εμπειρίες που κέρδιζα μακριά από την πολυτέλεια των Ανακτόρων. Το παιδί αυτό είχε μια εξαιρετική πορεία. Έγινε ένας λαμπρός επιχειρηματίας, ήταν ο Νίκος Κεφαλίδης, που δυστυχώς όμως έφυγε από την ζωή με το αεροπορικό δυστύχημα της Swissair το 1998».
Ο Νίκος Κεφαλίδης φαίνεται πως είχε αναπτύξει φιλική σχέση με τον συμμαθητή του και μετέπειτα βασιλιά Κωνσταντίνο. Στην παρακάτω φωτογραφία ο Νίκος απεικονίζεται σε δεξίωση με το βασιλικό ζεύγος Κωνσταντίνου και Άννας Μαρίας. Οι εφημερίδες της εποχής βλέποντας τον Νίκο ν΄ ακουμπά στην πολυθρόνα του βασιλιά σχολίαζαν αρνητικά την (αφελή ή απρεπή) οικειότητα του νεαρού άνδρα.
Στις παρακάτω φωτογραφίες βλέπουμε στιγμιότυπα από τη ζωή του Νίκου Κεφαλίδη στη Σχολή των Αναβρύτων. Η πρώτη φωτογραφία είναι από τη σχολική χρονιά 1952-1953. Ο Νίκος διακρίνεται όρθιος 5ος από αριστερά. Στην κάτω αριστερή είναι με την ομάδα μπάσκετ το 1956-1957. Δεξιά ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος του απονέμει βραβείο ως Keeper of the school (αρχηγός του σχολείου) το 1960. Ήταν η χρονιά που ο διάδοχος Κωνσταντίνος στέφθηκε Ολυμπιονίκης στην ιστιοπλοΐα. Ο Νίκος υπήρξε ηγετική προσωπικότητα, ενώ διακρινόταν και σε άλλα αθλήματα, κυρίως στο χόκεϊ και το σκι.
Εδώ αξίζει να προσθέσω ότι στις τελευταίες τάξεις, στις οποίες φοιτούσε ο Νίκος Κεφαλίδης, Διευθυντής του εκπαιδευτηρίου ήταν ο Πλοίαρχος ε.α. Ηλίας Τσουκαλάς, ο γνωστός ήρωας του Υποβρυχίου ΚΑΤΣΩΝΗΣ (Υ1), ο οποίος διασώθηκε κολυμπώντας στη ξηρά, όταν οι Γερμανοί τορπίλισαν το Υ/Β. Τελικά ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ με Κυβερνήτη τον Βασίλη Λάσκο θα βυθιστεί βόρεια της Σκιάθου στις 14/9/1943.
Το 1961 ο Νίκος Κεφαλίδης θ΄ αποφοιτήσει από τη σχολή των Αναβρύτων. Συμμαθητής του υπήρξε και ο Θεόδωρος Π. Αγγελόπουλος (της γνωστής επιχειρηματικής οικογένειας).
Με τον Θεόδωρο Αγγελόπουλο συνδέθηκαν εκτός της στενής φιλίας και με κουμπαριά. Ο Νίκος στεφάνωσε τον συμμαθητή του με την κα Γιάννα Αγγελοπούλου - Δασκαλάκη.
Μετά την αποφοίτησή του ο Νίκος Κεφαλίδης θα σπουδάσει στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο (ΑΣΟΕΕ).
Στη συνέχεια θα υπηρετήσει τη θητεία του στο Πολεμικό Ναυτικό (η θητεία τότε ήταν 2 χρόνια).
Το 1967 θα γίνει η διδακτορία των Συνταγματαρχών και ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, μετά το αποτυχημένο στρατιωτικό αντικίνημα για την ανατροπή της χούντας το Δεκέμβριο του ιδίου έτους θα φύγει για τη Ρώμη.
Την περίοδο της χούντας ο Νίκος θα βρεθεί υπό παρακολούθηση από την ασφάλεια. Πολύ αργότερα θα μιλήσει στους γονείς του για τα χαστούκια του Λαδά στο πρόσωπό του.
Μετά από συνεχείς οχλήσεις θα πάρει την απόφαση να φύγει στην Αμερική. Σ΄ αυτό τον βοήθησε ο αδελφός του Χρύσανθος, που τότε εργαζόταν στην Ολυμπιακή.
Θα φθάσει στην Αμερική το Μάρτιο του 1970 και πολύ σύντομα το αστέρι του Νίκου Κεφαλίδη θα λάμψει. Στην Αμερική θα ιδρύσει και θα διευθύνει ως πρόεδρος την κατασκευαστική εταιρία KLM Construction, Inc., μέσω της οποίας αξιοποιούσε οικόπεδα σε πολλές περιοχές της Νέας Υόρκης, ανεγείροντας πολυκατοικίες και εμπορικά κέντρα.
Το 1989 έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ίδρυση της εταιρίας Beta Steel Corp., μιας μεγάλης ιδιωτικής χαλυβουργικής επιχείρησης στο Portage της πολιτείας Indiana. Στην εν λόγω εταιρία χρημάτισε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου.
Εντωμεταξύ το 1975 είχε γνωρίσει στους γονείς του τη μελλοντική του σύζυγο Laurie, με την οποίαν παντρεύτηκαν το 1980.
Η γαμήλια δεξίωση πραγματοποιήθηκε στο σπίτι του Νίκου και της Λόρι. Επρόκειτο για το «The Bevin House», μια βικτωριανή έπαυλη στο βόρειο Long Island της Νέα Υόρκης, που είχε αγοράσει ο Νίκος και είχε ανακαινίσει το 1979.
Στο σπίτι αυτό είχε γραφτεί το 1942 μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της λογοτεχνίας, «Ο Μικρός Πρίγκιπας» από τον Antoine de Saint-Exupery, καθώς για ένα διάστημα ήταν το «σπίτι της ευτυχίας» του Saint-Exupery και της συζύγου του Consuelo. (https://petit-prince-collection.com/lang/bevin_house.php?lang=en)
Ο Νίκος και η Λόρι θ΄ αποκτήσουν 3 παιδιά, την Μελανία (από το Μελάνα που ήταν το όνομα της προγιαγιάς και μητέρας της Κερασιάς), τον Ηλία (το όνομα του προπάππου του) και την Μαρίσα - Αλεξάνδρα. Τα παιδιά βαφτίστηκαν στην Αλεξανδρούπολη στην εκκλησία Μεταμόρφωσης του Σωτήρα.
Πέρα από τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες, ο Νίκος Κεφαλίδης διαδραμάτισε ένα σπουδαίο ρόλο μέσα από την ενεργό συμμετοχή του σε κοινωνικούς, πολιτικούς, θρησκευτικούς και φιλανθρωπικούς φορείς και οργανισμούς.
Το 1994 επιλέχθηκε ως μέλος της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών (Democratic National Committee). Υπηρέτησε στο Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας της Αμερικής και ως Αντιπρόεδρος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Καθεδρικού Ναού της Αγίας Τριάδας στη Νέα Υόρκη.
Ο Νίκος Κεφαλίδης υπήρξε Μέγας Ευεργέτης του Ιερού Ιδρύματος Παναγία Σουμελά (στην Αμερική), του Οικουμενικού Πατριαρχείου, καθώς επίσης και πολλών άλλων ομογενειακών φορέων.
Στην παρακάτω φωτογραφία ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος, ο Νίκος Κεφαλίδης και ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος κατά τη διάρκεια επισκέψεώς τους στην Ίμβρο, τη γενέτειρα τόσο του Ιακώβου όσο και του κ. Βαρθολομαίου.
Στις 5-8 Ιουνίου του 1998 στο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού, που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη, ο τότε υποψήφιος Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Θρασύβουλος Λαζαρίδης τον είχε τιμήσει με πλακέτα. Ο Νίκος Κεφαλίδης ήταν ο χορηγός του συνεδρίου. Εκεί παρουσιάστηκαν όλα τα στοιχεία που βρέθηκαν στα αρχεία διαφόρων κρατών και πιστοποιούσαν τη Γενοκτονία 1914-1923. (εφημερίδα ΕΘΝΟΣ 5/6/1998).
Σ΄ εκείνο το συνέδριο με θέμα «Τουρκικές κυβερνήσεις και εθνικές εκκαθαρίσεις απ’ το 1912-1922» αντιπροσωπεία αποτελούμενη από πολιτικούς και επιστήμονες παρέδωσαν στο Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν το «Ψήφισμα του Συνεδρίου» για τη Γενοκτονία των Ποντίων ενώ στη συνέχεια επισκέφτηκαν την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αμερικής και είχαν συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Σπυρίδων. (https://kars1918.wordpress.com/2011/09/11/st_nicholas_manhattan)
Τον Νίκο Κεφαλίδη τον απασχολούσαν και τα εθνικά θέματα. Στην παρακάτω φωτογραφία απεικονίζεται σε συλλαλητήριο που διοργάνωσε η Ομογένεια στο Λευκό Οίκο στην Ουάσιγκτον.
Την πατρίδα του την Αλεξανδρούπολη δεν την ξέχασε. Εξάλλου εκεί ζούσαν οι γονείς του. Την επισκέπτονταν κάθε χρόνο εκτός από το 1986, εξαιτίας της έκρηξης στο Τσέρνομπιλ.
Στο οικογενειακό οικόπεδο στην οδό Θράκης (παλαιότερα Τραπεζούντος) θα χτίσουν μαζί με την αδελφή και το γαμπρό του Αλέκο Μελίδη μεγάλη διώροφη οικοδομή. Επίσης θα αγοράσει και ένα παραθαλάσσιο οικόπεδο στη Σαμοθράκη καθώς κι ένα παλιό διώροφο σπίτι. Σκόπευε να περνάει μερικές μέρες στο νησί κάθε καλοκαίρι. Στο μυαλό του ήταν πάντα η επιστροφή στην Αλεξανδρούπολη, που ήταν και επιθυμία της μητέρας του.
Όμως η μοίρα θα επιφυλάξει πικρό ποτήρι στην οικογένεια του Συμεών Κεφαλίδη. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1998 μαύρα χαμπέρια έρθαν στο σπίτι της οικογένειας Συμεών και Κερασιάς στην Αλεξανδρούπολη.
Το αεροσκάφους MD-ΙΙ της Swissair, που πέταγε από τη Νέα Υόρκη για τη Γενεύη και στο οποίο επέβαινε ο γιος τους συνετρίβη στον Ατλαντικό Ωκεανό ανοιχτά της Νέας Σκωτίας στον Καναδά. Ο Νίκος ταξίδευε για την Αλεξανδρούπολη, στην οποία βρισκόταν και πριν από 20 μέρες για διακοπές.
Σύμφωνα με τον πατέρα του γερο-Συμεών εκείνο το καλοκαίρι ήταν το πιο ευτυχισμένο για όλη την οικογένεια, συνδυάζοντας τις διακοπές τους ανάμεσα σε Αλεξανδρούπολη και Σαμοθράκη. Και ενώ ο Νίκος με την οικογένειά του επέστρεψαν στη Νέα Υόρκη στις 24/8/1998 ειδοποίησε τους γονείς του ότι θα ερχόταν ξανά στην Αλεξανδρούπολη στις 3/9/1998. Ήθελε να δει πως πήγαιναν οι δουλειές με το σπίτι στη Σαμοθράκη και στη συνέχεια θα πετούσε για Κωνσταντινούπολη, για να παραστεί στο γάμο στενού του φίλου. Ο πατέρας του προσπάθησε να τον μεταπείσει - ήσουν εδώ πριν μια εβδομάδα, μην έρθεις, είσαι πάντα στα αεροπλάνα. Προαίσθημα του πατέρα, ποιος ξέρει...
Ο Νίκος μιλώντας στο τηλέφωνο με τον αδελφό του Χρύσανθο του είπε - ο μπαμπάς λέει να μην έρθω, θα είδε πάλι κανένα όνειρο. Το τραγικό είναι ότι ενώ ήταν προγραμματισμένο να πετάξει για Ζυρίχη με άλλη πτήση, την τελευταία στιγμή άλλαξε το εισιτήριό του για τη Γενεύη.
Στο άκουσμα της είδησης του άδικου χαμού του, όλοι όσοι τον γνώριζαν είχαν να πουν έναν καλό λόγο. Από τον Αερολιμενάρχη Αλεξανδρούπολης Κ. Βουτσά, που με δάκρυα στα μάτια είχε μιλήσει για τον άδικο χαμό του Νίκου, έως τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Σπυρίδων (1996-1999), που μίλησε για την αφοσίωση του Νίκου στην πίστη του και στην οικογένειά του, την αγάπη του για τη ζωή και τον συνάνθρωπο. Όλοι είχαν να πουν έναν καλό λόγο για το Νίκο. Είχε βοηθήσει ανθρώπους από τη Θράκη και ειδικότερα τον Έβρο, που ζούσαν στην Αμερική. Η Ομογένεια θρήνησε το θάνατό του.
Μέλη της σορού του άτυχου Νίκου Κεφαλίδη, που ανασύρθηκαν από τη θάλασσα αναγνωρίστηκαν με εξέταση DNA και μεταφέρθηκαν μέσα σε σφραγισμένο φέρετρο, αεροπορικώς με έκτακτη πτήση από Καναδά στην Αλεξανδρούπολη στις 27/10/1998. Το φέρετρο είχε συνοδέψει ο ανιψιός του Συμεών Χ. Κεφαλίδης με την σύζυγό του Βιργινία.
Στο σπίτι της οικογένειας Κεφαλίδη διαδραματίστηκαν εικόνες αρχαίας τραγωδίας. Πως ν΄ αντέξει η μάνα τη συμφορά. Σαν ν΄ ακούω το θρήνο της:
- Ανοίξτεν το ταφίν και βάλτεν απέσ’ εμένα, Έι! πουλόπο μου!
Στη νεκρώσιμη ακολουθία, που τελέστηκε στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, χοροστάτησε ο Μακαριστός Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος Α' με τον οποίον συνδέονταν με στενή φιλία. Μέγα ευεργέτη τον είχε αποκαλέσει ο Μητροπολίτης Ανθιμος και αρωγό σε κάθε προσπάθεια της Εκκλησίας και των συμπατριωτών του.
Στην κηδεία παρέστησαν οι ηλικιωμένοι γονείς του, τ΄ αδέλφια του Χρύσανθος και Έφη, η σύζυγος του Λόρι, με τα τρία παιδιά τους Μελανία, Ηλία και Μαρίσα, συγγενείς, στενοί συνεργάτες και πολλοί φίλοι από τις ΗΠΑ, την Αθήνα και την τοπική κοινωνία. Μεταξύ αυτών και ο ευεργέτης του Οικουμενικού Πατριαρχείου Θεόδωρος Αγγελόπουλος με την σύζυγό του.
Ο πατήρ Ιωακείμ, παιδικός φίλος του θύματος είχε πει τότε ότι, αν και ήταν μεγαλύτερος από τον άτυχο Νίκο τα παιδικά χρόνια τα πέρασαν μαζί. Αλλά και στη συνέχεια διατήρησαν επαφή και επικοινωνία. Πρόσθεσε επίσης ότι με την απώλεια του Νίκου Κεφαλίδη φτώχυνε πολύ, τόσο η Ορθοδοξία όσο και ο Ελληνισμός. Τα στεφάνια ήταν λιγοστά, αφού η επιθυμία της οικογένειας ήταν, αντί αυτών να κατατεθούν χρήματα στο Σταυρίδειο Ίδρυμα «Άγιος Κυπριανός». (εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ 29/10/1998 "Το τέλος ενός ταξιδιού").
Στη μοιραία εκείνη πτήση είχαν χάσει τη ζωή τους 229 άνθρωποι, ανάμεσά τους 11 Έλληνες.
Στην παραπάνω φωτογραφία ο μακαριστός Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος Ρούσσας (1974-2004), ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος (1959-1996) και ο Συμεών Κεφαλίδης στο σπίτι του Νίκου στην Αλεξανδρούπολη.
Ο γιος του Νίκου Κεφαλίδη Ηλίας, μετά τις πανεπιστημιακές σπουδές του συνεχίζει στην Αμερική το όραμα του πατέρα του. Επίσης και οι κόρες του έχουν σπουδάσει σε πανεπιστήμια της Αμερικής κι έχουν δημιουργήσει τις δικές τους οικογένειες. Ο γιος της μεγαλύτερης κόρης του Νίκου και της Λόρι φέρει το όνομα Νικόλαος.
Στην Νέα Υόρκη υπάρχει το Ίδρυμα Νίκος Κεφαλίδης (Nikos S. Kefalidis Foundation Inc), που στηρίζει δράσεις για την εκπαίδευση.
Η σύζυγος του Νίκου Κεφαλίδη Laurie συνεχίζει το φιλανθρωπικό του έργο, στηρίζοντας δράσεις για το παιδί, επίσης υπήρξε δωρήτρια στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα κ.α.
Από τα αδέλφια του Νίκου σήμερα εν ζωή βρίσκεται η κ. Εφη Κεφαλίδη - Μελίδη, που εξακολουθεί με την οικογένειά της να ζει στο πατρικό οικόπεδο.
Αυτό που αποκόμισα από τις δυο συναντήσεις μας και τις τηλεφωνικές επικοινωνίες, η κυρία Εφη είναι το σημείο αναφοράς για όλη την οικογένεια.
Σπούδασε δασκάλα στην Παιδαγωγική Ακαδημία Αλεξανδρούπολης. Όπως μου εξομολογήθηκε σπούδαζαν στην Ακαδημία μαζί με την Αλεξάνδρα Μιχαηλίδου, η οικογένεια της οποίας είχε έρθει στην Αλεξανδρούπολη από την πόλη Τουαψέ της Ρωσίας επίσης το 1939. Είχα γράψει σχετικά σε παλαιότερο άρθρο μου. (www.alexpolisonline.com/2021/08/1937-1939.html)
Για μικρό χρονικό διάστημα η κ. Έφη θα διοριστεί στο σχολείο της Αισύμης και της Λύρας ενώ στη συνέχεια θα υποβάλει την παραίτησή της και θα προσληφθεί στην Ολυμπιακή Αεροπορία. Εντωμεταξύ είχε ήδη αρραβωνιαστεί με τον καταστηματάρχη ηλεκτρικών ειδών της Αλεξανδρούπολης κ. Αλέκο Μελίδη. Θ΄ αποκτήσουν δυο αγόρια, τον Γιάννη και τον Συμεών.
Ο μεγάλος αδελφός του Νίκου και της Έφης, Χρύσανθος, που είχε γεννηθεί στη Ρωσία το 1937 φοίτησε στο Γυμνάσιο της Αλεξανδρούπολης την περίοδο 1949-1955. Στη συνέχεια θα πάει για δύο χρόνια στην Κτηνιατρική Σχολή της Θεσσαλονίκης. Θα τα παρατήσει και θα φύγει για την Αθήνα, όπου θα εργαστεί σε διάφορες εταιρείες έως ότου το 1963 προσληφθεί στο Διεθνή Αερολιμένα των Αθηνών (για ένα διάστημα θα εργαστεί και στον αερολιμένα της Αλεξανδρούπολης). Με την σύζυγό του Περσεφόνη Μποτσιβάλη απέκτησαν δυο αγόρια, τον Συμεών και τον Δημήτρη. Και οι δυο με πολύ σημαντικές σπουδές στην Ελλάδα και την Αμερική. Ο Συμεών ζει σήμερα στην Αμερική. Ο Δημήτρης επέστρεψε στην Ελλάδα κι έγινε οδοντίατρος. Ο Χρύσανθος απεβίωσε το 2020.
Ο Συμεών Κεφαλίδης απεβίωσε το 2011 σε ηλικία 101 ετών και η σύζυγός του Κερασιά το 2012 σε ηλικία 96 ετών.
Και κάπως έτσι ολοκληρώθηκε η Οδύσσεια του Συμεών Καζαντζίδη - Κεφαλίδη από τη Δέσμαινα του Πόντου. Και όπως ο ίδιος λέει στο τέλος του βιβλίου: «Η σύζυγός μου κι εγώ εργαστήκαμε πολύ σκληρά για να φροντίσουμε την οικογένειά μας. Στόχος μας ήταν να έχουν τα παιδιά και τα εγγόνια μας όλες τις ευκαιρίες που δεν είχαμε εμείς και να είναι τίμιοι και καλοί άνθρωποι!».
Υ.Γ.
- Σχετικά με το χωριό Δέσμαινα: Ο Δημήτρης Παπαδόπουλος (Σταυριώτης) γράφει ότι το όνομα πιθανότατα προέρχεται από τη λέξη δέσμι - ηδύοσμος, σύνθετη λέξη από το ηδύς = γλυκός, ευχάριστος και τη λέξη οσμή, εξ ου και η λέξη δυόσμος, που είναι ένα είδος μέντας. Το χωριό βρισκόταν νοτιοδυτικά της Τραπεζούντας. Ο ποταμός Χαρσιώτης έρεε στην περιοχή και χάριζε πλούσια βλάστηση στους Δεσμενέτες. Σύμφωνα με τη Μαύρη Βίβλο, που είχε εκδώσει το Εθνικό Συμβούλιο του Πόντου τον Ιανουάριο του 1922 το χωριό Δέσμαινα ανήκε στον Καζά Τορούλ.
- Τον Σεπτέμβριο του 1939 τα μονοτάξια σχολεία των συνοικισμών Καλλιθέας και Εξώπολης συγχωνεύθηκαν σε ένα διτάξιο με το όνομα Ε΄ Δημοτικό Σχολείο Αλεξανδρουπόλεως (ΦΕΚ 375/9-9-1939).
- Τον Ιούνιο του 1989 η οικογένεια του Συμεών και της Κερασιάς Κεφαλίδη με τα παιδιά και τα εγγόνια επισκέφθηκαν την Αγία Πετρούπολη, το Σότσι, τη Γάγρα, το Πιλένκοβο - Γαντιάτη, το Άντλερ, και τη Μόσχα. Ο Νίκος τους είχε οργανώσει ένα αξέχαστο ταξίδι στα μέρη όπου ανδρώθηκε ο Συμεών Κεφαλίδης.
- Η αναζήτησή μου στο Δήμο Αλεξανδρούπολης, για εύρεση συλλυπητηρίου ψηφίσματος από την τότε Δημοτική αρχή για το θάνατο του Νίκου Κεφαλίδη δεν απέφερε καρπούς.
- Στο σχολείο των Αναβρύτων την εποχή εκείνη φοιτούσε και ο γιος του δάσκαλου Δημήτρη Ταταρίδη, ο Σταύρος, από τα Λάβαρα Έβρου. Ο Σταύρος Ταταρίδης γεννήθηκε το 1942 και αποφοίτησε από το Γυμνάσιο των Αναβρύτων το 1960, ένα χρόνο νωρίτερα από τον Νίκο Κεφαλίδη.
Ο Σταύρος Ταταρίδης σπούδασε στην Αμερική ενώ διετέλεσε βουλευτής Έβρου της ΝΔ, Υφυπουργός Γεωργίας και Υφυπουργός Εμπορίου μετά την μεταπολίτευση μέχρι και τη δεκαετία του 1980.
- Κλείνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω, εκτός από την κ. Έφη Μελίδη, και τον κ. Συμεών Κεφαλίδη (γιος του Χρύσανθου) στην Αμερική, που μ΄ έφερε σε επαφή με τη θεία του κ. Έφη Μελίδη.
Ουρανία Πανταζίδου
Υποπλοίαρχος Π.Ν. (ε.α)
Πηγές:
Ήταν 3 Σεπτεμβρίου 1998 όταν χτύπησε το τηλέφωνο στην κατοικία της οικογένειας Συμεών και Κερασιάς Κεφαλίδη στην Αλεξανδρούπολη. Το τηλεφώνημα ήταν από τη νύφη τους Laurie από την Αμερική.
Μαύρα έρθαν τα χαμπέρια α σην Αμερική. Ο γιος τους Νίκος Κεφαλίδης ήταν ανάμεσα στα θύματα της μοιραίας πτήσης της Swissair 111, που κατέπεσε ανοικτά της Νέας Σκωτίας στον Καναδά στις 2/9/1998. Ταξίδευε με προορισμό την Αλεξανδρούπολη. Ο Νίκος ήταν τότε 55 χρονών...
Και κάπως έτσι άρχισα να ξετυλίγω το κουβάρι της οικογένειας του Συμεών Κεφαλίδη, που ήρθε στην Ελλάδα από την πρώην Σοβιετική Ένωση (ΕΣΣΔ) εξαιτίας των σταλινικών διώξεων το 1939.
Ο Συμεών Κεφαλίδης του Ηλία και της Ευθυμίας Κιζιρίδη γεννήθηκε στο χωριό Δέσμαινα στον Πόντο το 1910. Η οικογένεια της Ευθυμίας Κιζιρίδη ήταν από το γειτονικό κεφαλοχώρι Σιμικλή (από εκεί που ήταν και ο Μακαριστός Μητροπολίτης Δράμας Παύλος).
![]() |
| Ηλίας Κεφαλίδης, ο πατέρας του Συμεών |
Στα Μητρώα Αρρένων στα ΓΑΚ Έβρου, ως τόπος γεννήσεως του Συμεών φέρεται η Αλεξανδρούπολη, δυστυχώς απουσιάζει ο τόπος καταγωγής, όπως συμβαίνει και με πολλούς άλλους πρόσφυγες.
Το αρχικό επώνυμο της οικογένειας ήταν Καζαντζίδης. Ο Συμεών ήταν το μικρότερο από τα 7 παιδιά της οικογένειας (Σάββας, Κυριακή, Σαΐα, Γιώργος, Μουράτιος, Περικλής και Συμεών).
Τα παιδικά του χρόνια σημαδεύτηκαν από πολέμους και βίαιες συγκρούσεις:
- Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ο πατέρας του Ηλίας επιστρατεύθηκε από τον τουρκικό στρατό στα τάγματα εργασίας, αφήνοντας πίσω τη γυναίκα του με τα μικρά παιδιά τους.
- Θ΄ ακολουθήσουν τα χρόνια της Γενοκτονίας των Αρμενίων το 1915 αλλά και των Ποντίων.
Θα καταγράψω εν συντομία τους κυριότερους σταθμούς της ζωής της οικογένειας μέσα από το βιβλίο με τη βιογραφία του Συμεών Κεφαλίδη, που επιμελήθηκε η νύφη του Laurie, σύζυγος του Νίκου. Το βιβλίο εκδόθηκε για λογαριασμό της οικογένειας και δεν κυκλοφορεί. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω την κόρη του Συμεών, κ. Ευθυμία (Έφη) Μελίδη, για την τιμή που μου έκανε να μου εμπιστευθεί το βιβλίο για το παρόν αφιέρωμα.
Επιπλέον πληροφορίες έχω αντλήσει και από την εβδομαδιαία έκδοση της εφημερίδας ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ της Νέας Υόρκης «ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΌ», από εφημερίδες της εποχής, το Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων στο Μαρούσι κ.α.
Η Οδύσσεια της οικογένειας Καζαντζίδη - Κεφαλίδη χρονικά ξεκινά με την κατάληψη της Τραπεζούντας από τον Ρωσικό στρατό τον Απρίλιο του 1916.
Στον παρακάτω χάρτη από αριστερά σε κίτρινο κύκλο βλέπουμε το χωριό Δέσμαινα. Τα χωριά που υπήρχαν ανατολικά του ποταμού Χαρσιώτη βρισκόταν υπό Ρωσική κατοχή από τον Απρίλιο του 1916 με την κατάληψη της Τραπεζούντας. (Ο ποταμός σημειώνεται στο χάρτη πάνω από την Αργυρούπολη σε κίτρινο κύκλο).
![]() |
| https://terra-pontus.blogspot.com |
Αντίθετα την ίδια περίοδο οι κάτοικοι των χωριών δυτικά του ποταμού Χαρσιώτη υπέστησαν διώξεις, λεηλασίες, σφαγές, πορείες θανάτου στα ενδότερα της Τουρκίας. Όσοι πρόλαβαν μετακινήθηκαν προς την Τραπεζούντα κ.α. όπου δηλαδή υπήρχε ρωσική παρουσία.
Η οικογένεια του Συμεών εγκαταλείποντας το σπίτι της θα καταφύγει αρχικά στην Τόνγια, τη βυζαντινή Θοανία (νοτιοδυτικά της Τραπεζούντας). Φεύγοντας άφησαν πίσω τους τη μικρότερη κόρη την Σαΐα κοντά σε συγγενείς.
Αργότερα η οικογένεια πληροφορήθηκε ότι όταν εξορίστηκε ολόκληρο το χωριό η Σαΐα έμεινε πίσω ζητιανεύοντας. Στη συνέχεια την περιμάζεψε ένας ηλικιωμένος Έλληνας και την παντρεύτηκε. Όταν κάποια μέρα ένας Τούρκος κλέφτης πήγε να στραγγαλίσει τον σύζυγό της, εκείνη έχασε το μυαλό της και εξαφανίστηκε. Από τότε δεν την ξαναείδαν.
Στην Τόνγια η οικογένεια θα μείνει 20 μέρες και εν συνεχεία θα μετακινηθεί στο παραθαλάσσιο χωριό Ατσάκαλα. Στο χωριό εκείνο η οικογένεια θα μείνει κοντά 18 μήνες, έως ότου ο ρωσικός στρατός, μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση θα εγκαταλείψει την περιφέρεια της Τραπεζούντας.
Πολλοί χριστιανοί τότε, φοβούμενοι τα αντίποινα των Τούρκων ακολούθησαν τον ρωσικό στρατό. Ο Μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος προσπάθησε να τους μεταπείσει να παραμείνουν, όμως ήδη διαφαινόταν τα όσα θ΄ ακολουθούσαν με την αποχώρηση των Ρώσων από την περιοχή.
Η οικογένεια του Συμεών Κεφαλίδη θα βρεθεί και αυτή σε μια συνεχή μετακίνηση προς τα ανατολικά, πάντα στα παράλια του Εύξεινου Πόντου (Μαύρη Θάλασσα).
Από την Τραπεζούντα θα περάσουν με πλοίο στο Βατούμ και από εκεί στο Σότσι και στη συνέχεια στη Γάγρα. Στη Γάγρα θα πεθάνει ο αδελφός του Περικλής. Αργότερα θ΄ ακολουθήσει και ο θάνατος της αδελφής του Κυριακής.
Η στάση σε κάθε μια από αυτές τις πόλεις ήταν ολιγοήμερη. Τελικά αποφάσισαν να εγκατασταθούν στο Πιλένκοβο ή Γαντιάτη (Gantiadi) περιοχή της Γάγρας, που τότε βρισκόταν υπό Γεωργιανή επιρροή. Εκεί ο Συμεών θα γραφτεί στο σχολείο και θα φτάσει έως την Δ΄ τάξη.
Τον Φεβρουάριο του 1921 ο Κόκκινος Στρατός θα εισέλθει στη Γεωργία, θα καταλάβει την πρωτεύουσα Τιφλίδα και θα ενσωματώσει τη χώρα στη Σοβιετική Ένωση.
Το 1923 η οικογένεια αποφασίζει ν΄ αλλάξει το επώνυμο από Καζαντζίδης σε Κεφαλίδης. Το νέο επώνυμο προέκυψε από τον πατριάρχη της οικογένειας Ηλία, καθώς έψαχνε ένα επώνυμο που να δηλώνει «τρανόν κεφάλ», δηλαδή τον έξυπνο, τον μυαλωμένο.
Ο Συμεών Κεφαλίδης από τα εφηβικά του ακόμη χρόνια θ΄ ασχοληθεί με διάφορες δουλειές, από τη φύλαξη των ζώων, την πώληση αναψυκτικών κοντά στον Ευθ. Ποιμενίδη, την εμπορία γυαλόχαρτων κ.α. ενώ σε ηλικία 19 ετών θέλησε να μάθει και μια τέχνη. Κοντά στο Γιώργο Σαβουλίδη θα μάθει να κατασκευάζει θερμάστρες. Επίσης έμαθε και την τέχνη της επινικέλωσης σκευών (γάνωμα).
Ευρηματικός και με εμπορικό μυαλό ο Συμεών μετακινείται και σε άλλες πόλεις, αναζητώντας ευκαιρίες. Οι πόλεις Τουαψέ, Άντλερ, Σοχούμι ήταν μερικές από αυτές. Η επιχειρηματική του δραστηριότητα θα φθάσει έως τη Μόσχα, όταν θα συναντήσει τον Γιάννη Καραφουλίδη.
Την περίοδο εκείνη με τον αδελφό του Σάββα σκέφτονταν να επεκτείνουν τις εμπορικές τους δραστηριότητες έως την Περσία. Και ενώ ο Σάββας βρισκόταν στη Μόσχα για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα έγγραφα για τη μετακίνησή τους, αυτό δεν κατέστη δυνατό γιατί είχε καταργηθεί ο σχετικός νόμος.
– Το 1932 ο Στάλιν θα κτίσει μια εξοχική βίλα στο Πιλένκοβο (Gantiadi), ένα μίλι μακρυά από το σπίτι του Συμεών. Του ζητήθηκε να κατασκευάσει 100 θερμάστρες για τις ανάγκες της βίλας.
– Το καλοκαίρι του 1933 θα βρεθεί ξανά στη Μόσχα, ανοίγοντας μαγαζί με τυρόπιτες.
– Την 1η Ιανουαρίου 1934 απαγορεύθηκαν διά νόμου όλα τα ιδιωτικά εμπορικά. Θ΄ αναγκαστεί να επιστρέψει ξανά στο Πιλένκοβο (Γαντιάτη), καθώς θα μείνει άνεργος.
– Μετά δύο μήνες χωρίς δουλειά αποφάσισε να πάει στην πόλη Ζιπ-Ρίτσα, 35 χλμ. μακριά. Εκεί άνοιξε ένα λευκοσιδηρουργείο, δουλεύοντας σκληρά. Ήταν ο μοναδικός τεχνίτης στην περιοχή και αυτό του επέτρεψε να κερδίσει αρκετά χρήματα.
– Το Μάιο του 1935 θα παντρευτεί την Όλγα - Κερασιά Παπουλίδου, που είχε γεννηθεί και αυτή στη Δέσμαινα το 1916. Θα μετακομίσουν στο σπίτι τους στο Πιλένκοβο, παίρνοντας μαζί και τον πατέρα του Ηλία. Η μητέρα του Ευθυμία είχε ήδη πεθάνει. Δίπλα τους ζούσε και ο αδελφός του Γιώργος μαζί με τη δική του οικογένεια.
Στην παρακάτω φωτογραφία ο Συμεών Κεφαλίδης με την οικογένεια της συζύγου του Κερασιάς (με το κίτρινο βέλος) στο Πιλένκοβο. Μπροστά τα πεθερικά του Μελάνα και Σάββας Παπουλίδης
– Μετά το γάμο του θα επιστρέψει στη Ζιπ-Ρίτσα, όπου ήταν το μαγαζί του, ενώ συχνά επισκέπτονταν το σπίτι του στο Πιλένκοβο.
– Το 1936 θα έρθει στον κόσμο το πρώτο τους παιδί, που όμως θα πεθάνει μέσα σε μια βδομάδα. Του είχαν δώσει το όνομα Παύλος, από τον αδελφό του πατέρα του, που είχαν σκοτώσει οι Τούρκοι στο Σιμικλή.
– Το 1937 θα γεννηθεί ο Χρύσανθος. Του έδωσε το όνομα του Μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθου.
Δυστυχώς όμως τα δεινά της οικογένειας δεν έμελλε να τελειώσουν. Η οικογένειά του θα υποστεί διώξεις από τους σταλινικούς την περίοδο 1937-1939. Δύο από τα αδέλφια του ο Σάββας και ο Μουράτιος στάλθηκαν στη Σιβηρία σε καταναγκαστικά έργα. Μόνο ο Μουράτιος όταν απελευθερώθηκε θα έρθει στην Ελλάδα το 1956. Ο Σάββας χάθηκε στη Σιβηρία.
Στην παρακάτω φωτογραφία ο Μουράτιος Κεφαλίδης με το λευκό πουκάμισο όταν ήρθε στην Αλεξανδρούπολη το 1956. Δίπλα του η Ευφροσύνη Τσορτανίδη, γυναίκα του Γιώργου (δεξιά) και πίσω ο Συμεών και η Κερασιά Κεφαλίδη.
Ο Γιώργος είχε γλυτώσει την εξορία, καθώς εκείνη την εποχή εργαζόταν στην Εφορία του Πιλένκοβο (είχε εργαστεί παλαιότερα και ως διερμηνέας καθώς και ως φωτογράφος).
Η θέση του Συμεών ήταν επισφαλής καθώς το 50% των ανδρών από το Πιλένκοβο και το 70% από τη Ζιπ-Ρίτσα είχε συλληφθεί και εξοριστεί.
Τον Ιανουάριο του 1938 θα διοριστεί στην Ελληνική Πρεσβεία στη Μόσχα ο Πρέσβης Δ. Νικολόπουλος. Με επιστολές του προς την Ελληνική Κυβέρνηση του Ιωάννη Μεταξά ασκούσε πιέσεις ώστε να ανοίξουν τα σύνορα για τους Έλληνες, που προσπαθούσαν να κατέβουν στην Ελλάδα. Ο Μεταξάς όμως φοβόταν, μήπως οι ομογενείς φέρουν μαζί τους και τον κομμουνισμό.
Να προσθέσω εδώ ότι ο Δ. Νικολόπουλος είχε προβεί και σε έντονα διαβήματα προς τη Μόσχα, για τη συμπεριφορά των κυβερνητικών εναντίον των Ελλήνων. Το Μάρτιο του 1938 θα εντοπιστεί το πτώμα του. Ο θάνατός του είχε χαρακτηριστεί τότε ως αυτοχειρία «διότι δεν μπορούσε να αντέξει τους πόνους της ανίατης ασθένειας από την οποία έπασχε και η οποία προσδιορίστηκε από τους γιατρούς ως καρκίνος του στομάχου». Οι δικοί του άνθρωποι ποτέ δεν πίστεψαν την εκδοχή αυτή. Σήμερα, μετά και την πρόσβαση σε αρχεία της εποχής γίνεται λόγος για σκηνοθετημένη αυτοχειρία.
Όταν ένας γνωστός αστυνομικός του Συμεών τον είχε προϊδεάσει και για τη δική του τύχη, πήραν την απόφαση να φύγουν στην Ελλάδα. Στις 4/1/1939 με την έγκυο σύζυγό του Κερασιά και τον μόλις ενάμιση ετών γιο τους Χρύσανθο, τον αδελφό του Γιώργο με τη σύζυγό του Ευφροσύνη (Φρόσω Τσορτανίδου) και τις τέσσερις κόρες τους, καθώς και τον πατέρα τους πήραν το πλοίο από τη Γάγρα για την Οδησσό. Από εκεί με πολλές ταλαιπωρίες τελικά θα αποβιβαστούν στον Πειραιά στις 21/1/1939.
Σχετικά με τις σταλινικές διώξεις 1937-1939 είχα γράψει σε παλαιότερο άρθρο μου. Εκεί είχα αναφερθεί και στην οικογένεια Μιχαηλίδη, που εγκαταστάθηκε επίσης το 1939 στη Νέα Χηλή Αλεξανδρούπολης. (www.alexpolisonline.com/2021/08/1937-1939.html)
Πρώτος σταθμός της οικογένειας Κεφαλίδη ήταν η Αθήνα. Εκεί ο Συμεών θ΄απορρίψει την πρόταση των αρμοδίων να εγκατασταθούν στο Ηράκλειο της Κρήτης. Ανήσυχο και εμπορικό μυαλό ο Συμεών, όπως λέει η κόρη του κ. Ευθυμία (Έφη Μελίδη) έβαλε μπροστά του ένα χάρτη της Ελλάδας, που αγόρασε από το Μοναστηράκι και έψαξε να βρει μια από τις πιο κρύες πόλεις στη Βόρεια Ελλάδα. Επέλεξε ως τέτοια την Αλεξανδρούπολη. Στην ακριτική αυτή πόλη θα έστηνε το νέο τους σπιτικό και την εμπορική του δραστηριότητα. Θα γήτευε το λευκοσίδηρο (σιδηρουργός - τενεκετζής), θα έφτιαχνε και θα εμπορευόταν σόμπες και άλλα συναφή. Την τέχνη τη γνώριζε από τη Ρωσία.
Με τρένο θα φθάσουν στην Αλεξανδρούπολη και θα καταλύσουν στο ξενοδοχείο του Τσαϊρίδη. Ο Γεώργιος Κεφαλίδης αρχικά σκεφτόταν να πάει στην Αισύμη, επειδή ήθελε ν΄ ασχοληθεί με τη γεωργία. Εκεί ζούσε και η αδελφή της γυναίκας του (σύζυγος Λεπτοκαρόπουλου).
Τελικά μετά από προτροπές της γυναίκας του και του Συμεών παρέμειναν στην Αλεξανδρούπολη.
![]() |
| Ο Ηλίας Κεφαλίδης στην Αλεξανδρούπολη το 1939 με τον Συμεών και τον γιο του Συμεών Χρύσανθο και τις κόρες του άλλου του γιου Γιώργου Κεφαλίδη |
Σε παλαιότερο άρθρο μου είχα αναφερθεί στον ήρωα Λεπτοκαρόπουλο Χρήστο του Παναγιώτη, που σκοτώθηκε στο Οχυρό Ρούπελ στις 6/4/1941. (Έως αυτή τη στιγμή δεν έχω καταφέρει να ταυτοποιήσω με ποιον Λεπτοκαρόπουλο ήταν παντρεμένη). ΟΧΥΡΟ ΡΟΥΠΕΛ www.alexpolisonline.com/2026/06/blog-post_992.html
Πολύ σύντομα θα νοικιάσουν ένα διώροφο σπίτι στην Καλλιθέα, το οποίο μοιράστηκαν τα δύο αδέλφια. Παράλληλα έψαχναν ν΄ αγοράσουν δικό τους σπίτι με τα χρήματα που κατάφεραν να διασώσουν, μέσω της Ελληνικής Πρεσβείας στη Μόσχα.
Βρήκαν ένα μεγάλο σπίτι στην οδό Τραπεζούντος (μεταγενέστερα Θράκης) στην περιοχή κοντά στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και το αγόρασαν από μισό. Το χώρισαν στη μέση και στεγάστηκαν τα δύο αδέλφια με τις οικογένειές τους. Ταυτόχρονα ο Συμεών ξεκίνησε να φτιάχνει σόμπες, για να τις πουλήσει στην αγορά των Φερών.
![]() |
| Το αρχικό σπίτι της οικογένειας Κεφαλίδη στην οδό Τραπεζούντος τη δεκαετία του 1960 |
Στην Αλεξανδρούπολη η γυναίκα του, ούσα έγκυος θα γεννήσει ένα ακόμη αγόρι, στο οποίο θα δώσουν το όνομα Νίκος, όμως μετά από 18 μήνες αυτό θα πεθάνει.
Το Μάιο του 1939 εγκαταστάθηκε στην Αλεξανδρούπολη και η οικογένεια των πεθερικών του. Αγόρασαν και αυτοί ένα διώροφο σπίτι στην Καλλιθέα και ο πεθερός του άνοιξε σιδηρουργείο.
Και εκεί που πήγαιναν οι οικογένειες να ορθοποδήσουν ξέσπασε ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος.
Ο Συμεών Κεφαλίδης θυμάται την κήρυξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 1940: Ήταν ημέρα Δευτέρα και βρισκόταν στο λεωφορείο καθ΄ οδόν για τις Φέρες, με τα εμπορεύματά του για την αγορά. Όταν έφθασε στις Φέρες αντίκρισε ανθρώπους πανικόβλητους. Ο στρατός είχε κηρύξει επιστράτευση. Άφησε τα πράγματά του στο πανδοχείο του Κουκουράβα κι επέστρεψε σπίτι.
Ο ίδιος δεν επιστρατεύθηκε επειδή δεν είχε ελληνική υπηκοότητα. Έτσι συνέχισε να εργάζεται. Την εποχή εκείνη αγόρασε ένα μαγαζί επί της οδού Μαλγάρων στην Αλεξανδρούπολη. Πολλά μαγαζιά τότε είχαν κλείσει, επειδή οι ιδιοκτήτες τους είχαν φύγει για τον πόλεμο.
![]() |
| Το μαγαζί επί της Μαλγάρων όπως είναι σήμερα περιτριγυρισμένο από πολυκατοικίες |
Θα ήθελα εδώ ν΄ ανοίξω μια παρένθεση. Βρέθηκα στην οδό Μαλγάρων αναζητώντας το μαγαζί του Συμεών Κεφαλίδη. Έξω από ένα μικρό γωνιακό μαγαζί συνάντησα τον κ. Χουσεΐν. Τον ρώτησα αν γνωρίζει που βρισκόταν το μαγαζί.
– «Να, εκείνο είναι το μαγαζί του γερο-Σίμου. Για πάρα πολλά χρόνια έφαγα ψωμί κοντά του. Ήταν πολύ καλός άνθρωπος» πρόσθεσε. Φωτογράφισα το μαγαζί, τον ευχαρίστησα και καθώς ετοιμαζόμουν να φύγω ο συνομιλητής μου με ρωτά – «γράφεις για τα παλιά;». Έγνεψα καταφατικά με το κεφάλι – «καλά κάνεις», μου λέει και πρόσθεσε, «πέρυσι ήταν εδώ η εγγονή του κι έβγαλε φωτογραφίες το μαγαζί. Άντε καλό δρόμο».
![]() |
| Ο Συμεών Κεφαλίδης στο μαγαζί του στην Αλεξανδρούπολη |
Κλείνοντας την παρένθεση να σημειώσω ότι εκείνη την περίοδο οι Γερμανοί από το έδαφος της Βουλγαρίας θα εισβάλουν στην Ελλάδα (6/4/1941) και στις 7 Απριλίου στην Αλεξανδρούπολη. (www.alexpolisonline.com/2017/10/blog-post_97.html)
Η Αλεξανδρούπολη στη συνέχεια θα βρεθεί υπό βουλγαρική κατοχή, ενώ οι Γερμανοί θα αναπτυχθούν από το Σουφλί και βορειότερα.
Ο Συμεών Κεφαλίδης αφηγείται στο βιβλίο τις δυσκολίες που υπήρχαν εξαιτίας των κατασχέσεων από τους Βούλγαρους, τους περιορισμούς στην αγορά ψωμιού – «Οι Έλληνες μπορούσαν ν΄ αγοράσουν μέχρι 200 γρ. καλαμποκίσιο ψωμί. Στη μαύρη αγορά μπορούσε κάποιος να βρει ψωμί ολικής αλέσεως αντί 60 λεβ, όσο ήταν τότε ο μισθός ενός μηνός. Σε κάθε φούρνο υπήρχε Βούλγαρος επόπτης για να ελέγχει. Το ψωμί η οικογένεια το προμηθεύονταν από το φούρνο του Γιάννη Κεβρεκίδη».
Παρόλο που οι Βούλγαροι του επέτρεπαν να ασκεί το επάγγελμά του, δεν του χαρίστηκαν. Στα 95 του χρόνια δυο εικόνες έρχονταν στο μυαλό του από εκείνη την εποχή. Όταν ένας Βούλγαρος πήγε με το έτσι θέλω κι έσπειρε το οργωμένο χωράφι του και μια άλλη φορά όταν ένας άλλος του καταπάτησε ένα χωράφι, που είχε νοικιάσει στην Καλλιθέα. Και σημειώνει «τι να έλεγα, ήταν ο κατακτητής».
Επίσης περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο βοηθούσε κάποιους συμπολίτες του να γλυτώσουν τα χρήματά τους. Έφτιαχνε τενεκέδες με ψεύτικο πάτο. Εκεί έβαζαν τα χρήματα, συνήθως βουλγάρικα λεβ. Στη συνέχεια σφράγιζε τον πάτο με κασσίτερο και το γέμιζε με νερό. Κάτι ανάλογο έφτιαχνε και ο αδελφός του ο Γιώργος, που ήταν τσαγκάρης. Έφτιαχνε παπούτσια κι έβαζε τα χρήματα στις σόλες των παπουτσιών. Και όπως επισημαίνει, αυτό είχε μεγάλο ρίσκο, γι΄ αυτό εξυπηρετούσαν μόνο αυτούς τους οποίους είχαν εμπιστοσύνη.
Στις 26 Ιουλίου 1943 αργά τη νύχτα η Κερασιά Κεφαλίδη θα φέρει στη ζωή ένα ακόμη αγόρι. Επειδή υπήρχε απαγόρευση κυκλοφορίας τη νύχτα, ο Συμεών μαζί με μια Βουλγάρα γειτόνισσα πήγαν κι έφεραν την πεθερά του στο σπίτι και μαζί ξεγέννησαν τη γυναίκα του.
Στο μωρό έδωσαν το όνομα Νίκος. Ήταν το όνομα του νεογέννητου παιδιού τους, που πέθανε όταν είχαν φθάσει στην Αλεξανδρούπολη.
Στην παραπάνω φωτογραφία η οικογένεια του Συμεών και Κερασιάς Κεφαλίδη με τα παιδιά τους Χρύσανθο και Νίκο το Πάσχα του 1945 (τα παιδιά κρατούν στα χέρια κόκκινα αυγά).
Ο Νίκος Κεφαλίδης θα πάει σχολείο στο Ε΄ Δημοτικό τη χρονιά 1949-1950.
Στα ΓΑΚ Έβρου εντόπισα το Ενδεικτικό της προαγωγής του από την Α΄ στη Β΄ τάξη.
Δυστυχώς από τα αρχεία απουσιάζουν τα ενδεικτικά της Β΄και Γ΄ τάξης. Σκέφθηκα ότι ίσως η απουσία να οφείλεται στη μεταγραφή του Νίκου στο Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων στο Μαρούσι, όταν ολοκλήρωσε τη Γ΄ τάξη.
![]() |
| Νίκος Κεφαλίδης |
Το Μάιο του 1952 το Εκπαιδευτήριο των Αναβρύτων στην Αθήνα είχε προκηρύξει υποτροφίες για τη σχολική χρονιά 1952-1953. Λειτουργούσε αποκλειστικά με εσώκλειστους (οικότροφους) μαθητές.
Ο διαγωνισμός αφορούσε μαθητές από την Επαρχία. Θα κάλυπταν μερικές θέσεις στη Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη του Δημοτικού Σχολείου και κάποιες θέσεις στις τέσσερις πρώτες τάξεις του εξαταξίου Γυμνασίου. Στην εξεταστική διαδικασία είχαν δικαίωμα να συμμετέχουν οι αριστούχοι μαθητές, που ξεχώριζαν και για το ήθος τους (εφημερίδα Ελευθερία 8/5/1952).
Να συμπληρώσω ότι στο σχολείο φοιτούσε ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος και μετέπειτα βασιλιάς της Ελλάδας. Τα δίδακτρα της σχολής ήταν πολύ υψηλά, γι΄ αυτό φοιτούσαν εκεί μόνο μαθητές που είχαν την οικονομική άνεση.
Το Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων - Δημοτικό και εξατάξιο Γυμνάσιο, που βρισκόταν υπό την προστασία της βασιλικής οικογένειας λειτούργησε για πρώτη φορά τη χρονιά 1949-1950.
Τον Ιούνιο του 1952 ο Νίκος Κεφαλίδης, ο οποίος είχε προταθεί από τα σχολεία της Αλεξανδρούπολης θα πάει με τον πατέρα του στην Κομοτηνή (έδρα της Γενικής Επιθεώρησης Μέσης και Δημοτικής Εκπαίδευσης), για να διαγωνιστεί ενώπιον της επιτροπής του εκπαιδευτηρίου των Αναβρύτων. Στην εξεταστική διαδικασία συμμετείχαν τότε από την Περιφέρεια 25 - 30 μαθητές και ο Νίκος ήταν αυτός που πήρε την υποτροφία.
Στο σημείο αυτό αξίζει ν ανοίξω μια παρένθεση. Δείχνοντας στην κυρία Έφη το ενδεικτικό της Α' τάξης του αδελφού της, συγκινημένη σχολίασε τη βαθμολογία της πρώτης τάξης σε σχέση με την μετέπειτα εξέλιξή του:
- «Η μητέρα μας βοηθούσε τον πατέρα στο μαγαζί. Έτσι τον Νίκο από μικρό τον φρόντιζε ο παππούς Ηλίας, που μιλούσε μόνο ποντιακά. Στο σπίτι μιλούσαμε μόνο ποντιακά. Όταν πήγε στο σχολείο ο Νίκος μιλούσε ποντιακά. Όμως πολύ γρήγορα προσαρμόστηκε στα νέα δεδομένα του σχολείου, που τον οδήγησαν ως αριστούχο στα Ανάβρυτα. Τον παππού Ηλία τον χάσαμε το 1950 από εσωτερική αιμορραγία, που προκλήθηκε ύστερα από πέσιμο».
Τον Οκτώβριο του 1952 ο Νίκος, συνοδευόμενος από τον πατέρα του θα ταξιδέψει για την Αθήνα. Το γεγονός της εισαγωγής του Νίκου με υποτροφία στο πρότυπο σχολείο το δίχως άλλο ήταν μεγάλη ανακούφιση για την οικογένεια. Ο Νίκος επισκέπτονταν τους γονείς του στην Αλεξανδρούπολη σε όλες τις διακοπές των εορτών και του καλοκαιριού.
![]() |
| Ο Νίκος Κεφαλίδης με την αδελφή του Έφη |
Όπως μου αφηγήθηκε η κ. Έφη, σε μια τέτοια περίοδο διακοπών είχε επισκεφτεί την Αλεξανδρούπολη ο βασιλιάς Παύλος με το διάδοχο Κωνσταντίνο.
Ο Νίκος με τον πατέρα του βρισκόταν ανάμεσα στο πλήθος. Θα πρέπει να ήταν τότε περίπου 11 ετών. Ζήτησε να πάει για να χαιρετήσει το φίλο και συμμαθητή του. Οι αστυνομικοί δεν τον άφηναν να πλησιάσει. Πως να τον πιστέψουν, ο Συμεών είχε συνοδεύσει το γιο του με τα ρούχα της δουλειάς (σιδεράδικο). Αυτός όμως κατάφερε να τρυπώσει ανάμεσα στο πλήθος και να βρεθεί κοντά στο διάδοχο. Οι αστυνομικοί προσπάθησαν να τον σταματήσουν αλλά ο διάδοχος Κωνσταντίνος τους είπε να τον αφήσουν, λέγοντας πως είναι φίλος του. Και αγκαλιάστηκαν οι δυο συμμαθητές.
Επίσης η κ. Έφη μου αφηγήθηκε και το εξής: Το 2015 με την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία του βασιλιά Κωνσταντίνου Β΄ (Βασιλεύς Κωνσταντίνος "χωρίς τίτλο" εκδόσεις ΤΟ ΒΗΜΑ, τόμος Α').
Εκεί μεταξύ άλλων ο Κωνσταντίνος μιλά και για τη ζωή του στη σχολή Αναβρύτων και κάνει μικρή αναφορά και στον Νίκο Κεφαλίδη:
«Στην ουσία τα Ανάβρυτα ήταν ένα σχολείο που δημιουργήθηκε για να πάω εγώ, στέγασε όμως παιδιά από κάθε κοινωνική τάξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολυσυλλεκτικότητας που επικρατούσε στις τάξεις των μαθητών της Σχολής Αναβρύτων ήταν ένα παιδί που είχε έρθει από την Βόρειο Ελλάδα. Όταν κάτσαμε στην τραπεζαρία να φάμε, είδα ότι δεν ήξερε να πιάσει με ευκολία το πιρούνι και το μαχαίρι. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Ήταν οι πρώτες εμπειρίες που κέρδιζα μακριά από την πολυτέλεια των Ανακτόρων. Το παιδί αυτό είχε μια εξαιρετική πορεία. Έγινε ένας λαμπρός επιχειρηματίας, ήταν ο Νίκος Κεφαλίδης, που δυστυχώς όμως έφυγε από την ζωή με το αεροπορικό δυστύχημα της Swissair το 1998».
Ο Νίκος Κεφαλίδης φαίνεται πως είχε αναπτύξει φιλική σχέση με τον συμμαθητή του και μετέπειτα βασιλιά Κωνσταντίνο. Στην παρακάτω φωτογραφία ο Νίκος απεικονίζεται σε δεξίωση με το βασιλικό ζεύγος Κωνσταντίνου και Άννας Μαρίας. Οι εφημερίδες της εποχής βλέποντας τον Νίκο ν΄ ακουμπά στην πολυθρόνα του βασιλιά σχολίαζαν αρνητικά την (αφελή ή απρεπή) οικειότητα του νεαρού άνδρα.
Στις παρακάτω φωτογραφίες βλέπουμε στιγμιότυπα από τη ζωή του Νίκου Κεφαλίδη στη Σχολή των Αναβρύτων. Η πρώτη φωτογραφία είναι από τη σχολική χρονιά 1952-1953. Ο Νίκος διακρίνεται όρθιος 5ος από αριστερά. Στην κάτω αριστερή είναι με την ομάδα μπάσκετ το 1956-1957. Δεξιά ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος του απονέμει βραβείο ως Keeper of the school (αρχηγός του σχολείου) το 1960. Ήταν η χρονιά που ο διάδοχος Κωνσταντίνος στέφθηκε Ολυμπιονίκης στην ιστιοπλοΐα. Ο Νίκος υπήρξε ηγετική προσωπικότητα, ενώ διακρινόταν και σε άλλα αθλήματα, κυρίως στο χόκεϊ και το σκι.
Εδώ αξίζει να προσθέσω ότι στις τελευταίες τάξεις, στις οποίες φοιτούσε ο Νίκος Κεφαλίδης, Διευθυντής του εκπαιδευτηρίου ήταν ο Πλοίαρχος ε.α. Ηλίας Τσουκαλάς, ο γνωστός ήρωας του Υποβρυχίου ΚΑΤΣΩΝΗΣ (Υ1), ο οποίος διασώθηκε κολυμπώντας στη ξηρά, όταν οι Γερμανοί τορπίλισαν το Υ/Β. Τελικά ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ με Κυβερνήτη τον Βασίλη Λάσκο θα βυθιστεί βόρεια της Σκιάθου στις 14/9/1943.
Το 1961 ο Νίκος Κεφαλίδης θ΄ αποφοιτήσει από τη σχολή των Αναβρύτων. Συμμαθητής του υπήρξε και ο Θεόδωρος Π. Αγγελόπουλος (της γνωστής επιχειρηματικής οικογένειας).
Με τον Θεόδωρο Αγγελόπουλο συνδέθηκαν εκτός της στενής φιλίας και με κουμπαριά. Ο Νίκος στεφάνωσε τον συμμαθητή του με την κα Γιάννα Αγγελοπούλου - Δασκαλάκη.
Μετά την αποφοίτησή του ο Νίκος Κεφαλίδης θα σπουδάσει στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο (ΑΣΟΕΕ).
Στη συνέχεια θα υπηρετήσει τη θητεία του στο Πολεμικό Ναυτικό (η θητεία τότε ήταν 2 χρόνια).
Το 1967 θα γίνει η διδακτορία των Συνταγματαρχών και ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, μετά το αποτυχημένο στρατιωτικό αντικίνημα για την ανατροπή της χούντας το Δεκέμβριο του ιδίου έτους θα φύγει για τη Ρώμη.
Την περίοδο της χούντας ο Νίκος θα βρεθεί υπό παρακολούθηση από την ασφάλεια. Πολύ αργότερα θα μιλήσει στους γονείς του για τα χαστούκια του Λαδά στο πρόσωπό του.
Μετά από συνεχείς οχλήσεις θα πάρει την απόφαση να φύγει στην Αμερική. Σ΄ αυτό τον βοήθησε ο αδελφός του Χρύσανθος, που τότε εργαζόταν στην Ολυμπιακή.
Θα φθάσει στην Αμερική το Μάρτιο του 1970 και πολύ σύντομα το αστέρι του Νίκου Κεφαλίδη θα λάμψει. Στην Αμερική θα ιδρύσει και θα διευθύνει ως πρόεδρος την κατασκευαστική εταιρία KLM Construction, Inc., μέσω της οποίας αξιοποιούσε οικόπεδα σε πολλές περιοχές της Νέας Υόρκης, ανεγείροντας πολυκατοικίες και εμπορικά κέντρα.
Το 1989 έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ίδρυση της εταιρίας Beta Steel Corp., μιας μεγάλης ιδιωτικής χαλυβουργικής επιχείρησης στο Portage της πολιτείας Indiana. Στην εν λόγω εταιρία χρημάτισε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου.
Εντωμεταξύ το 1975 είχε γνωρίσει στους γονείς του τη μελλοντική του σύζυγο Laurie, με την οποίαν παντρεύτηκαν το 1980.
Η γαμήλια δεξίωση πραγματοποιήθηκε στο σπίτι του Νίκου και της Λόρι. Επρόκειτο για το «The Bevin House», μια βικτωριανή έπαυλη στο βόρειο Long Island της Νέα Υόρκης, που είχε αγοράσει ο Νίκος και είχε ανακαινίσει το 1979.
Στο σπίτι αυτό είχε γραφτεί το 1942 μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της λογοτεχνίας, «Ο Μικρός Πρίγκιπας» από τον Antoine de Saint-Exupery, καθώς για ένα διάστημα ήταν το «σπίτι της ευτυχίας» του Saint-Exupery και της συζύγου του Consuelo. (https://petit-prince-collection.com/lang/bevin_house.php?lang=en)
![]() |
| Το σπίτι μετά την ανακαίνιση από τον Νίκο Κεφαλίδη |
Ο Νίκος και η Λόρι θ΄ αποκτήσουν 3 παιδιά, την Μελανία (από το Μελάνα που ήταν το όνομα της προγιαγιάς και μητέρας της Κερασιάς), τον Ηλία (το όνομα του προπάππου του) και την Μαρίσα - Αλεξάνδρα. Τα παιδιά βαφτίστηκαν στην Αλεξανδρούπολη στην εκκλησία Μεταμόρφωσης του Σωτήρα.
Πέρα από τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες, ο Νίκος Κεφαλίδης διαδραμάτισε ένα σπουδαίο ρόλο μέσα από την ενεργό συμμετοχή του σε κοινωνικούς, πολιτικούς, θρησκευτικούς και φιλανθρωπικούς φορείς και οργανισμούς.
Το 1994 επιλέχθηκε ως μέλος της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών (Democratic National Committee). Υπηρέτησε στο Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας της Αμερικής και ως Αντιπρόεδρος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Καθεδρικού Ναού της Αγίας Τριάδας στη Νέα Υόρκη.
Ο Νίκος Κεφαλίδης υπήρξε Μέγας Ευεργέτης του Ιερού Ιδρύματος Παναγία Σουμελά (στην Αμερική), του Οικουμενικού Πατριαρχείου, καθώς επίσης και πολλών άλλων ομογενειακών φορέων.
Στην παρακάτω φωτογραφία ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος, ο Νίκος Κεφαλίδης και ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος κατά τη διάρκεια επισκέψεώς τους στην Ίμβρο, τη γενέτειρα τόσο του Ιακώβου όσο και του κ. Βαρθολομαίου.
Στις 5-8 Ιουνίου του 1998 στο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού, που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη, ο τότε υποψήφιος Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Θρασύβουλος Λαζαρίδης τον είχε τιμήσει με πλακέτα. Ο Νίκος Κεφαλίδης ήταν ο χορηγός του συνεδρίου. Εκεί παρουσιάστηκαν όλα τα στοιχεία που βρέθηκαν στα αρχεία διαφόρων κρατών και πιστοποιούσαν τη Γενοκτονία 1914-1923. (εφημερίδα ΕΘΝΟΣ 5/6/1998).
Σ΄ εκείνο το συνέδριο με θέμα «Τουρκικές κυβερνήσεις και εθνικές εκκαθαρίσεις απ’ το 1912-1922» αντιπροσωπεία αποτελούμενη από πολιτικούς και επιστήμονες παρέδωσαν στο Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν το «Ψήφισμα του Συνεδρίου» για τη Γενοκτονία των Ποντίων ενώ στη συνέχεια επισκέφτηκαν την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αμερικής και είχαν συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Σπυρίδων. (https://kars1918.wordpress.com/2011/09/11/st_nicholas_manhattan)
Τον Νίκο Κεφαλίδη τον απασχολούσαν και τα εθνικά θέματα. Στην παρακάτω φωτογραφία απεικονίζεται σε συλλαλητήριο που διοργάνωσε η Ομογένεια στο Λευκό Οίκο στην Ουάσιγκτον.
Την πατρίδα του την Αλεξανδρούπολη δεν την ξέχασε. Εξάλλου εκεί ζούσαν οι γονείς του. Την επισκέπτονταν κάθε χρόνο εκτός από το 1986, εξαιτίας της έκρηξης στο Τσέρνομπιλ.
Στο οικογενειακό οικόπεδο στην οδό Θράκης (παλαιότερα Τραπεζούντος) θα χτίσουν μαζί με την αδελφή και το γαμπρό του Αλέκο Μελίδη μεγάλη διώροφη οικοδομή. Επίσης θα αγοράσει και ένα παραθαλάσσιο οικόπεδο στη Σαμοθράκη καθώς κι ένα παλιό διώροφο σπίτι. Σκόπευε να περνάει μερικές μέρες στο νησί κάθε καλοκαίρι. Στο μυαλό του ήταν πάντα η επιστροφή στην Αλεξανδρούπολη, που ήταν και επιθυμία της μητέρας του.
![]() |
| Πρωτομαγιά του 1995 στην Αλεξανδρούπολη. Τα 3 αδέλφια Χρύσανθος, Έφη και Νίκος με τους γονείς τους Συμεών και Κερασιά. |
Όμως η μοίρα θα επιφυλάξει πικρό ποτήρι στην οικογένεια του Συμεών Κεφαλίδη. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1998 μαύρα χαμπέρια έρθαν στο σπίτι της οικογένειας Συμεών και Κερασιάς στην Αλεξανδρούπολη.
Το αεροσκάφους MD-ΙΙ της Swissair, που πέταγε από τη Νέα Υόρκη για τη Γενεύη και στο οποίο επέβαινε ο γιος τους συνετρίβη στον Ατλαντικό Ωκεανό ανοιχτά της Νέας Σκωτίας στον Καναδά. Ο Νίκος ταξίδευε για την Αλεξανδρούπολη, στην οποία βρισκόταν και πριν από 20 μέρες για διακοπές.
Σύμφωνα με τον πατέρα του γερο-Συμεών εκείνο το καλοκαίρι ήταν το πιο ευτυχισμένο για όλη την οικογένεια, συνδυάζοντας τις διακοπές τους ανάμεσα σε Αλεξανδρούπολη και Σαμοθράκη. Και ενώ ο Νίκος με την οικογένειά του επέστρεψαν στη Νέα Υόρκη στις 24/8/1998 ειδοποίησε τους γονείς του ότι θα ερχόταν ξανά στην Αλεξανδρούπολη στις 3/9/1998. Ήθελε να δει πως πήγαιναν οι δουλειές με το σπίτι στη Σαμοθράκη και στη συνέχεια θα πετούσε για Κωνσταντινούπολη, για να παραστεί στο γάμο στενού του φίλου. Ο πατέρας του προσπάθησε να τον μεταπείσει - ήσουν εδώ πριν μια εβδομάδα, μην έρθεις, είσαι πάντα στα αεροπλάνα. Προαίσθημα του πατέρα, ποιος ξέρει...
Ο Νίκος μιλώντας στο τηλέφωνο με τον αδελφό του Χρύσανθο του είπε - ο μπαμπάς λέει να μην έρθω, θα είδε πάλι κανένα όνειρο. Το τραγικό είναι ότι ενώ ήταν προγραμματισμένο να πετάξει για Ζυρίχη με άλλη πτήση, την τελευταία στιγμή άλλαξε το εισιτήριό του για τη Γενεύη.
Στο άκουσμα της είδησης του άδικου χαμού του, όλοι όσοι τον γνώριζαν είχαν να πουν έναν καλό λόγο. Από τον Αερολιμενάρχη Αλεξανδρούπολης Κ. Βουτσά, που με δάκρυα στα μάτια είχε μιλήσει για τον άδικο χαμό του Νίκου, έως τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Σπυρίδων (1996-1999), που μίλησε για την αφοσίωση του Νίκου στην πίστη του και στην οικογένειά του, την αγάπη του για τη ζωή και τον συνάνθρωπο. Όλοι είχαν να πουν έναν καλό λόγο για το Νίκο. Είχε βοηθήσει ανθρώπους από τη Θράκη και ειδικότερα τον Έβρο, που ζούσαν στην Αμερική. Η Ομογένεια θρήνησε το θάνατό του.
Μέλη της σορού του άτυχου Νίκου Κεφαλίδη, που ανασύρθηκαν από τη θάλασσα αναγνωρίστηκαν με εξέταση DNA και μεταφέρθηκαν μέσα σε σφραγισμένο φέρετρο, αεροπορικώς με έκτακτη πτήση από Καναδά στην Αλεξανδρούπολη στις 27/10/1998. Το φέρετρο είχε συνοδέψει ο ανιψιός του Συμεών Χ. Κεφαλίδης με την σύζυγό του Βιργινία.
Στο σπίτι της οικογένειας Κεφαλίδη διαδραματίστηκαν εικόνες αρχαίας τραγωδίας. Πως ν΄ αντέξει η μάνα τη συμφορά. Σαν ν΄ ακούω το θρήνο της:
- Ανοίξτεν το ταφίν και βάλτεν απέσ’ εμένα, Έι! πουλόπο μου!
Στη νεκρώσιμη ακολουθία, που τελέστηκε στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, χοροστάτησε ο Μακαριστός Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος Α' με τον οποίον συνδέονταν με στενή φιλία. Μέγα ευεργέτη τον είχε αποκαλέσει ο Μητροπολίτης Ανθιμος και αρωγό σε κάθε προσπάθεια της Εκκλησίας και των συμπατριωτών του.
Στην κηδεία παρέστησαν οι ηλικιωμένοι γονείς του, τ΄ αδέλφια του Χρύσανθος και Έφη, η σύζυγος του Λόρι, με τα τρία παιδιά τους Μελανία, Ηλία και Μαρίσα, συγγενείς, στενοί συνεργάτες και πολλοί φίλοι από τις ΗΠΑ, την Αθήνα και την τοπική κοινωνία. Μεταξύ αυτών και ο ευεργέτης του Οικουμενικού Πατριαρχείου Θεόδωρος Αγγελόπουλος με την σύζυγό του.
Ο πατήρ Ιωακείμ, παιδικός φίλος του θύματος είχε πει τότε ότι, αν και ήταν μεγαλύτερος από τον άτυχο Νίκο τα παιδικά χρόνια τα πέρασαν μαζί. Αλλά και στη συνέχεια διατήρησαν επαφή και επικοινωνία. Πρόσθεσε επίσης ότι με την απώλεια του Νίκου Κεφαλίδη φτώχυνε πολύ, τόσο η Ορθοδοξία όσο και ο Ελληνισμός. Τα στεφάνια ήταν λιγοστά, αφού η επιθυμία της οικογένειας ήταν, αντί αυτών να κατατεθούν χρήματα στο Σταυρίδειο Ίδρυμα «Άγιος Κυπριανός». (εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ 29/10/1998 "Το τέλος ενός ταξιδιού").
Στη μοιραία εκείνη πτήση είχαν χάσει τη ζωή τους 229 άνθρωποι, ανάμεσά τους 11 Έλληνες.
Στην παραπάνω φωτογραφία ο μακαριστός Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος Ρούσσας (1974-2004), ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος (1959-1996) και ο Συμεών Κεφαλίδης στο σπίτι του Νίκου στην Αλεξανδρούπολη.
Ο γιος του Νίκου Κεφαλίδη Ηλίας, μετά τις πανεπιστημιακές σπουδές του συνεχίζει στην Αμερική το όραμα του πατέρα του. Επίσης και οι κόρες του έχουν σπουδάσει σε πανεπιστήμια της Αμερικής κι έχουν δημιουργήσει τις δικές τους οικογένειες. Ο γιος της μεγαλύτερης κόρης του Νίκου και της Λόρι φέρει το όνομα Νικόλαος.
Στην Νέα Υόρκη υπάρχει το Ίδρυμα Νίκος Κεφαλίδης (Nikos S. Kefalidis Foundation Inc), που στηρίζει δράσεις για την εκπαίδευση.
Η σύζυγος του Νίκου Κεφαλίδη Laurie συνεχίζει το φιλανθρωπικό του έργο, στηρίζοντας δράσεις για το παιδί, επίσης υπήρξε δωρήτρια στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα κ.α.
Από τα αδέλφια του Νίκου σήμερα εν ζωή βρίσκεται η κ. Εφη Κεφαλίδη - Μελίδη, που εξακολουθεί με την οικογένειά της να ζει στο πατρικό οικόπεδο.
Αυτό που αποκόμισα από τις δυο συναντήσεις μας και τις τηλεφωνικές επικοινωνίες, η κυρία Εφη είναι το σημείο αναφοράς για όλη την οικογένεια.
Σπούδασε δασκάλα στην Παιδαγωγική Ακαδημία Αλεξανδρούπολης. Όπως μου εξομολογήθηκε σπούδαζαν στην Ακαδημία μαζί με την Αλεξάνδρα Μιχαηλίδου, η οικογένεια της οποίας είχε έρθει στην Αλεξανδρούπολη από την πόλη Τουαψέ της Ρωσίας επίσης το 1939. Είχα γράψει σχετικά σε παλαιότερο άρθρο μου. (www.alexpolisonline.com/2021/08/1937-1939.html)
Για μικρό χρονικό διάστημα η κ. Έφη θα διοριστεί στο σχολείο της Αισύμης και της Λύρας ενώ στη συνέχεια θα υποβάλει την παραίτησή της και θα προσληφθεί στην Ολυμπιακή Αεροπορία. Εντωμεταξύ είχε ήδη αρραβωνιαστεί με τον καταστηματάρχη ηλεκτρικών ειδών της Αλεξανδρούπολης κ. Αλέκο Μελίδη. Θ΄ αποκτήσουν δυο αγόρια, τον Γιάννη και τον Συμεών.
Ο μεγάλος αδελφός του Νίκου και της Έφης, Χρύσανθος, που είχε γεννηθεί στη Ρωσία το 1937 φοίτησε στο Γυμνάσιο της Αλεξανδρούπολης την περίοδο 1949-1955. Στη συνέχεια θα πάει για δύο χρόνια στην Κτηνιατρική Σχολή της Θεσσαλονίκης. Θα τα παρατήσει και θα φύγει για την Αθήνα, όπου θα εργαστεί σε διάφορες εταιρείες έως ότου το 1963 προσληφθεί στο Διεθνή Αερολιμένα των Αθηνών (για ένα διάστημα θα εργαστεί και στον αερολιμένα της Αλεξανδρούπολης). Με την σύζυγό του Περσεφόνη Μποτσιβάλη απέκτησαν δυο αγόρια, τον Συμεών και τον Δημήτρη. Και οι δυο με πολύ σημαντικές σπουδές στην Ελλάδα και την Αμερική. Ο Συμεών ζει σήμερα στην Αμερική. Ο Δημήτρης επέστρεψε στην Ελλάδα κι έγινε οδοντίατρος. Ο Χρύσανθος απεβίωσε το 2020.
Ο Συμεών Κεφαλίδης απεβίωσε το 2011 σε ηλικία 101 ετών και η σύζυγός του Κερασιά το 2012 σε ηλικία 96 ετών.
Και κάπως έτσι ολοκληρώθηκε η Οδύσσεια του Συμεών Καζαντζίδη - Κεφαλίδη από τη Δέσμαινα του Πόντου. Και όπως ο ίδιος λέει στο τέλος του βιβλίου: «Η σύζυγός μου κι εγώ εργαστήκαμε πολύ σκληρά για να φροντίσουμε την οικογένειά μας. Στόχος μας ήταν να έχουν τα παιδιά και τα εγγόνια μας όλες τις ευκαιρίες που δεν είχαμε εμείς και να είναι τίμιοι και καλοί άνθρωποι!».
![]() |
| Ο Συμεών και η Κερασιά Κεφαλίδη με τα παιδιά και τα εγγόνια τους σε ευτυχισμένες οικογενειακές στιγμές στην Αμερική |
Υ.Γ.
- Σχετικά με το χωριό Δέσμαινα: Ο Δημήτρης Παπαδόπουλος (Σταυριώτης) γράφει ότι το όνομα πιθανότατα προέρχεται από τη λέξη δέσμι - ηδύοσμος, σύνθετη λέξη από το ηδύς = γλυκός, ευχάριστος και τη λέξη οσμή, εξ ου και η λέξη δυόσμος, που είναι ένα είδος μέντας. Το χωριό βρισκόταν νοτιοδυτικά της Τραπεζούντας. Ο ποταμός Χαρσιώτης έρεε στην περιοχή και χάριζε πλούσια βλάστηση στους Δεσμενέτες. Σύμφωνα με τη Μαύρη Βίβλο, που είχε εκδώσει το Εθνικό Συμβούλιο του Πόντου τον Ιανουάριο του 1922 το χωριό Δέσμαινα ανήκε στον Καζά Τορούλ.
- Τον Σεπτέμβριο του 1939 τα μονοτάξια σχολεία των συνοικισμών Καλλιθέας και Εξώπολης συγχωνεύθηκαν σε ένα διτάξιο με το όνομα Ε΄ Δημοτικό Σχολείο Αλεξανδρουπόλεως (ΦΕΚ 375/9-9-1939).
- Τον Ιούνιο του 1989 η οικογένεια του Συμεών και της Κερασιάς Κεφαλίδη με τα παιδιά και τα εγγόνια επισκέφθηκαν την Αγία Πετρούπολη, το Σότσι, τη Γάγρα, το Πιλένκοβο - Γαντιάτη, το Άντλερ, και τη Μόσχα. Ο Νίκος τους είχε οργανώσει ένα αξέχαστο ταξίδι στα μέρη όπου ανδρώθηκε ο Συμεών Κεφαλίδης.
- Η αναζήτησή μου στο Δήμο Αλεξανδρούπολης, για εύρεση συλλυπητηρίου ψηφίσματος από την τότε Δημοτική αρχή για το θάνατο του Νίκου Κεφαλίδη δεν απέφερε καρπούς.
- Στο σχολείο των Αναβρύτων την εποχή εκείνη φοιτούσε και ο γιος του δάσκαλου Δημήτρη Ταταρίδη, ο Σταύρος, από τα Λάβαρα Έβρου. Ο Σταύρος Ταταρίδης γεννήθηκε το 1942 και αποφοίτησε από το Γυμνάσιο των Αναβρύτων το 1960, ένα χρόνο νωρίτερα από τον Νίκο Κεφαλίδη.
Ο Σταύρος Ταταρίδης σπούδασε στην Αμερική ενώ διετέλεσε βουλευτής Έβρου της ΝΔ, Υφυπουργός Γεωργίας και Υφυπουργός Εμπορίου μετά την μεταπολίτευση μέχρι και τη δεκαετία του 1980.
- Κλείνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω, εκτός από την κ. Έφη Μελίδη, και τον κ. Συμεών Κεφαλίδη (γιος του Χρύσανθου) στην Αμερική, που μ΄ έφερε σε επαφή με τη θεία του κ. Έφη Μελίδη.
Ουρανία Πανταζίδου
Υποπλοίαρχος Π.Ν. (ε.α)
Πηγές:
- ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ, 2016 ((https://cdnek.ekirikas.com/wp-content/uploads/2016/08/0827-28_periodiko_22_13012.pdf)
- Ιερό Ίδρυμα ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ, 2012 (https://panagiasoumela.org/files/00-20120915-SeptemvrianaJournal-Ver04.pdf)
- Αρχιεπισκοπή Αμερικής «Ο Αρχιεπίσκοπος Σπυρίδων θρηνεί την απώλεια του Νίκου Κεφαλίδη στην πτήση 111 της Swissair» (www.goarch.org/el/-/archbishop-sypridon-mouns-loss-of-nikos-kefalidis-on-swissair-flight-111)
- Οι απόφοιτοι του σχολείου Αναβρύτων 1955-1969 (http://lyk-peir-anavr.att.sch.gr/School/History/Album_1969/10_The_Alumni.pdf)
- Τα Αθηναικά: «Ανάβρυτα», Το σχολείο του Διαδόχου Κωνσταντίνου (www.taathinaika.gr/anavryta-to-scholeio-tou-diadochou-konstantinou)
- Εφημερίδα Απογευματινή, 5/9/1998.
- Βλάσσης Αγτζίδης «Μια παράξενη αυτοκτονία στη Μόσχα του Στάλιν το 1938» (https://kars1918.wordpress.com/2017/09/25/stalin-nikolopoulos)
- Παρατηρητής της Θράκης (www.paratiritis-news.gr/news/schedio-elliniko-martyrologio-istoria-diogmon-ton-ellinon-tis-essd)
- Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ «Το άγνωστο πογκρόμ κατά των Ελλήνων της ΕΣΣΔ» (www.tanea.gr/2008/01/04/greece/to-agnwsto-pogkrom-kata-twn-ellinwn-tis-essd)
- Κεντρικό Συμβούλιο του Πόντου «Livre Noire La tragedie du Pont 1914-1922», έκδ. Αθήνα Ιαν. 1922 (https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/.....pdf)

































ΣΧΟΛΙΑ