Μετά τη μεγάλη πυρκαγιά που έπληξε τον Ν. Έβρο το 2023 οι πληθυσμοί της αγριομηλίτσας έχουν συρρικνωθεί και έχει υποπέσει στην κατηγορία «Κινδυνεύον».
Το επιστημονικό όνομα είναι Malus trilobata (παλαιότερα Eriolobus trilobata), δασικό είδος που απαντάται στην Ανατολική Μεσόγειο σε μικρούς πληθυσμούς στο Ισραήλ, τον Λίβανο, τη Συρία και τη Μικρά Ασία, ενώ στην Ευρώπη εντοπίζεται στο ΒΑ άκρο της Ελλάδας και στο ΝΔ άκρο της Βουλγαρίας. Η ανατολική κατανομή του συνδέεται και με το ελληνικό του όνομα λεβαντίνικη άγρια μηλιά. Στον Έβρο ποικίλουν οι τοπικές ονομασίες με επικρατέστερες να είναι μπραγανιά, αλίτσι, αγριομηλιά καθώς και κίκελμας ή ζαρκαδόμηλο.
Οι μικροί πληθυσμοί του είδους το καθιστούν και σπάνιο είδος με αποτέλεσμα να έχει στο παρελθόν περιληφθεί ως «Τρωτό» στο Κόκκινο Βιβλίο των Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας. Μετά τη μεγάλη πυρκαγιά που έπληξε τον νότιο Έβρο το 2023 οι πληθυσμοί της αγριομηλιάς έχουν συρρικνωθεί ακόμα περισσότερο και θεωρείται βέβαιο ότι έχει υποπέσει - σύμφωνα με τα διεθνή κριτήρια αξιολόγησης των απειλούμενων ειδών - στην κατηγορία «Κινδυνεύον».
Είναι φυλλοβόλο δέντρο με φύλλα που έχουν τρεις χαρακτηριστικούς λοβούς και θα μπορούσε να μπερδευτεί με κάποια είδη σφένδαμου. Τα άνθη είναι λευκά και μεγάλα και ανθίζει σχετικά αργά, μέσα στο Μάιο. Τα μηλαράκια είναι κίτρινα προς πορτοκαλί σε μέγεθος κορόμηλου και περιέχουν έως και 9 σπόρους στο εσωτερικό. Σε παλαιότερες εποχές συλλέγονταν και καταναλώνονταν από τους κατοίκους κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Στις καταγεγραμμένες θέσεις στη Θράκη, η αγριομηλίτσα δεν έχει καταφέρει να δώσει πολλά ώριμα δέντρα, καθώς τα περισσότερα άτομα έχουν καεί επανειλημμένα στις εκτεταμένες φωτιές του Έβρου τα τελευταία 15 χρόνια. Τόσο οι δασικές πυρκαγιές όσο και η συμπεριφορά αναζήτησης τροφής των μελισσών που είναι οι κύριοι επικονιαστές του είδους, έχουν οδηγήσει σε γενετική υποβάθμιση των ατόμων σύμφωνα με γενετική μελέτη από περίπου 70 άτομα του Έβρου, γεγονός που έχει θέσει σε κίνδυνο την επιβίωση του είδους στη δυτικότερη κατανομή του.
Στο πρόγραμμα σποροσυλλογής που ξεκίνησε το 2025 με στόχο τη μελέτη και την καταγραφή των ενδεικνυόμενων χειρισμών πολλαπλασιαστικού υλικού ιθαγενών ειδών της Π.Ε. Έβρου, η αγριομηλίτσα ήταν σαφώς στη λίστα των ειδών που συλλέχθηκαν και στάλθηκαν στο φυτώριο της Αμυγδαλέζας για τους περαιτέρω χειρισμούς. Για ένα τέτοιο είδος που στολίζει τα δάση του Έβρου, όμως κατακαμένο και κατακαημένο είδος από τις συνεχείς πυρκαγιές, αξίζουν οι προσπάθειες διάσωσής του και εγκατάστασης του σε περισσότερους πληθυσμούς στη φύση, καθώς και η αναπαραγωγή και αξιοποίησή του ως καλλωπιστικό ή/και μελισσοκομικό είδος γεγονός που θα διασφαλίσει τη βιωσιμότητά του.
Πηγή: Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης
[post_ads]
ΣΧΟΛΙΑ
Μπορείτε να σχολιάσετε μέσω Facebook ή Blogger (Google) επιλέγοντας την αντίστοιχη καρτέλα από πάνω