Ο Άγιος Ευγένιος υπήρξε Επίσκοπος Τραπεζούντας, αμέσως μετά τον εκχριστιανισμό του Πόντου από τον Απόστολο Ανδρέα. Έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα το 290 μ.Χ.
Ο Άγιος Ευγένιος, αμέσως μετά τον εκχριστιανισμό του Πόντου από τον Απόστολο Ανδρέα, υπήρξε ο δεύτερος Επίσκοπος Τραπεζούντας, μετά τον ιδρυτή της τοπικής Εκκλησίας Απόστολο Ανδρέα.
Ο Άγιος Ευγένιος, πολιούχος της Τραπεζούντας, αλλά και άγιος όλων των Ποντίων, έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα το 290 μ.Χ., την περίοδο των σκληρών διωγμών των χριστιανών από τους Ρωμαίους. Νωρίτερα μαρτυρικό θάνατο υπέστησαν και οι συναθλητές του Αγίου Ευγενίου, Ουαλεριανός, Κανίδιος (ή Κάνδιδος) και Ακύλας και οι τέσσερις νέοι από επιφανείς οικογένειες της Τραπεζούντας (Ποντιακή Εστία, έτος 1954).
 |
| Ποντιακή Εστία, 1954 |
Η φήμη και η λατρεία του Αγίου Ευγενίου ήταν τόσο διαδεδομένη στην Τραπεζούντα, ώστε κατά τη διάρκεια της γιορτής του συγκεντρώνονταν χιλιάδες προσκυνητές.
Ο Μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος Φιλιππίδης, μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, σημειώνει ότι «επείχεν ο άγιος την αυτήν θέσιν και τιμήν, ην είχεν εν Θεσσαλονίκη ο πολιούχος αυτής μεγαλομάρτυς Δημήτριος, ομοιάζων αυτώ κατά τα θαύματα, το ζωηρόν βλέμμα, την εκπεμπομένην εκ της όψεως αυτού γαλήνην και την ανάβλυσιν του μύρου εκ της μυρορόου σορού».
Ο ναός και η μονή του Αγίου Ευγενίου στην Τραπεζούντα ενισχύθηκε από τους βυζαντινούς αυτοκράτορες καθώς και τους αυτοκράτορες της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας. Μάλιστα ο πρώτος αυτοκράτορας της Τραπεζούντας ο Αλέξιος Α' (1204-1222), αμέσως μόλις ίδρυσε την Αυτοκρατορία του, στέφθηκε συμβολικά στο ναό του Αγίου Ευγενίου.
Μετά την άλωση της Τραπεζούντας το 1461, ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ μετέτρεψε το ναό του Αγίου Ευγενίου σε τζαμί και πήρε το όνομα τέμενος της νέας ή πρώτης Παρασκευής (Yeni Cuma), επειδή προσευχήθηκε εκεί ο σουλτάνος την πρώτη Παρασκευή μετά την άλωση της Τραπεζούντας. Οι τοιχογραφίες του ναού καλύφθηκαν με κονίαμα ενώ οι χριστιανοί εκδιώχθηκαν στα εξώτειχα (Θεοδόσιος Κυριακίδης, Υπ. Διδ. Νεότερης Ιστορίας, Υπεύθυνος Ερ. Κέντρου Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, Συντονιστής Π.Ε.Ν. Θεσσαλονίκης - www.pontosnews.gr).
 |
| Ο ναός του Αγίου Ευγενίου σήμερα είναι τζαμί |
Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Ευγενίου βρίσκονται στη Μονή Παναγίας Σουμελά Βερμίου και στη Μητρόπολη Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς.
Τη λειψανοθήκη η οποία περιέχει το χέρι του Αγίου Κανιδίου (ή Κανδίδου) την έφερε στην Ελλάδα από την Τσολόσαινα της Χαλδίας ο Γεώργιος Παπαδόπουλος το 1924. Σήμερα βρίσκεται στη Μονή Παναγίας Σουμελά Βερμίου (Επιτροπή Ποντιακών Μελετών - Περιοδικό "Ποντιακή Ηχώ", τεύχος 3).
Η μνήμη του Αγίου Ευγενίου τιμάται στις 21 Ιανουαρίου, ημέρα του μαρτυρικού - δι΄ αποκεφαλισμού - θανάτου του. Την ίδια ημέρα τιμάται και η μνήμη των συναθλητών του Ουαλεριανού, Κανδίδου και Ακύλα.
Η μνήμη του Αγίου Ευγενίου τιμάται και στις 24 Ιουνίου, που είναι η ημερομηνία γέννησής του. Οι λόγοι που είχαν καθιερώσει την ημερομηνία αυτή στην Τραπεζούντα, με την πραγματοποίηση και μεγάλου εμπορικού πανηγυριού ήταν κοινωνικοί, εμπορικοί και πολιτικοί.
Η 24η Ιουνίου συμπίπτει και με τη γενέθλιο ημερομηνία του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστή.
Περισσότερα την την καθιέρωση του εορτασμού του Αγίου Ευγενίου στις 24/6 στο http://asiaminor.ehw.gr/Forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaID=6529
Επίσης την ημερομηνία αυτή λαμβάνει χώρα η κορύφωση του θερινού ηλιοστασίου, που παραδοσιακά συμβολίζει τη γέννηση της φύσης και το θάνατο του παλιού.
Εξ ου και ο συμβολισμός με τις φωτιές του Αη-Γιάννη του Κλήδονα (το μαντικό έθιμο για τις ανύπαντρες κοπέλες).
Ουρανία Πανταζίδου
Υποπλοίαρχος Π.Ν. (ε.α)
[post_ads]
ΣΧΟΛΙΑ