Αριστερά, Μπερλινγκουέρ και ηθικό πλεονέκτημα

Πριν από 35 χρόνια τέτοιες μέρες, ο εμβληματικός ηγέτης της ιταλικής Αριστεράς διατύπωνε για πρώτη φορά το «questione morale» - το «ηθικό ζήτημα» που ξεχώριζε την παράταξή του από τα υπόλοιπα κόμματα. Αξίζει να διαβάσει κανείς τι έλεγε

Αριστερά, Μπερλινγκουέρ και ηθικό πλεονέκτημα
Πριν από 35 χρόνια τέτοιες μέρες, ο εμβληματικός ηγέτης της ιταλικής Αριστεράς διατύπωνε για πρώτη φορά το «questione morale» - το «ηθικό ζήτημα» που ξεχώριζε την παράταξή του από τα υπόλοιπα κόμματα. Αξίζει να διαβάσει κανείς τι έλεγε. Και πώς το «κατάλαβαν» οι δικοί μας του πρώτη φορά Αριστερά.

Σήμερα μια διδακτική ιστορία. Βρισκόμαστε στη Ρώμη και είναι Ιούλιος του 1981. Ο Εουτζένιο Σκάλφαρι, ιδρυτής της εφημερίδας La Repubblica, συναντά τον Ενρίκο Μπερλινγκουέρ στα γραφεία του Ιταλικού Κομουνιστικού Κόμματος. Και δεν θα φύγει από εκεί παρά μόνο αφού έχουν περάσει τρεισήμισι ολόκληρες ώρες και αφού έχει πάρει αυτή που ο ίδιος χαρακτηρίζει σήμερα, 35 χρόνια μετά, «την πιο σημαντική» από τις συνεντεύξεις που του είχε δώσει ο ηγέτης της ιταλικής Αριστεράς.

Ο λόγος βρίσκεται σε αυτό που ο Μπερλινγκουέρ ορίζει ως «questione morale» - «ηθικό ζήτημα». Σε εκείνη τη θρυλική συζήτηση, είναι που εξηγεί τι εννοεί ακριβώς. Ποιο είναι το ζήτημα της ηθικής που τίθεται κατά τη γνώμη του κατά την άσκηση της εξουσίας; Σε ποιο πεδίο απαιτείται να διακατέχεται η εξουσία από τη μέγιστη δυνατή ηθική ακεραιότητα; Πριν την απάντηση ένα μικρό φλας μπακ: Το 1981 είναι μια χρονιά σκανδάλων για την Ιταλία - και δεν είναι καν η πρώτη. Εκείνη τη χρονιά πάντως αποκαλύπτεται η ύπαρξη της μασονικής στοάς Ρ2, ενώ συλλαμβάνεται ο επικεφαλής της τράπεζας Banco Abrosiano. Το πολιτικό κλίμα είναι βαρύ. Για τον Μπερλινγκουέρ, όμως, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στους διεφθαρμένους πολιτικούς. Το ηθικό ζήτημα έχει να κάνει με τη «συστηματική κατάληψη του κράτους από τα κόμματα που κυβερνούν». Το πρόβλημα είναι στην κομματικοποίηση του κράτους, το βόλεμα των ημετέρων, τον νεποτισμό, την ευνοιοκρατία, την πελατειακή λογική.

«Τα κόμματα», έλεγε ο Μπερλινγκουέρ στον Σκάλφαρι, «έχουν καταλάβει το κράτος και τους θεσμούς του. Έχουν καταλάβει την κεντρική διοίκηση, την τοπική αυτοδιοίκηση, τις τράπεζες, τις δημόσιες υπηρεσίες, τους πολιτιστικούς οργανισμούς, τα νοσοκομεία, την τηλεόραση». Και συνέχιζε: «Σχεδόν όλες οι ενέργειες που καλούνται να πραγματοποιήσουν οι διάφορες υπηρεσίες και οι επικεφαλής τους συνδέονται με το συμφέρον του κόμματος. Ένα δάνειο χορηγείται εάν εξυπηρετεί αυτόν τον σκοπό, ένα δημόσιο έργο ανατίθεται με την ίδια λογική, το ίδιο και μια έδρα στο πανεπιστήμιο, με την ίδια λογική εγκρίνεται και η χρηματοδότηση ενός προγράμματος. Τα κόμματα είναι παντού».

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ δεν θα μπορούσε ενδεχομένως να το φανταστεί τότε. Έστω και άθελά του, πάντως, περιέγραφε τη λογική με την οποία λειτουργούσε και εξακολουθεί να λειτουργεί το ελληνικό κράτος. Περιέγραφε τη μεταπολιτευτική Ελλάδα των κλαδικών, των αποτυχημένων πολιτευτών που ακροβολίζονταν στις διευθυντικές θέσεις του κρατικού μηχανισμού, τα ρουσφέτια, το γεγονός ότι οι πολίτες αναγκάζονταν να χτυπήσουν τις πόρτες των κομμάτων για να εξασφαλίσουν μια θέση στον ήλιο.

«Μα οι πολίτες ανέχονται αυτήν την κατάσταση, δεν σημαίνει ότι την αποδέχονται κιόλας; Διαφορετικά θα είχατε εσείς την εξουσία» είχε παρατηρήσει ο Σκάλφαρι. «Το ζήτημα είναι σύνθετο», ήταν η απάντηση του Μπερλινγκουέρ. «Πολλοί Ιταλοί ξέρουν πολύ καλά ποια είναι η πραγματικότητα, αντιλαμβάνονται την άλωση που γίνεται, τις διακρίσεις, τις εξυπηρετήσεις. Βρίσκονται όμως σε καθεστώς ομηρίας. Έχουν αποκομίσει οφέλη, είτε επειδή τα δικαιούνταν είτε μέσω του κόμματος, ή ελπίζουν να αποκομίσουν ή φοβούνται ότι θα τα χάσουν. Θέλετε μια απόδειξη γι’ αυτό; Αρκεί να συγκρίνετε την ψήφο στις εκλογές με την ψήφο στα δημοψηφίσματα. Η ψήφος σε ένα δημοψήφισμα δεν συνδέεται με χάρες και προσωπικά συμφέροντα, είναι ελεύθερη».

Ιεροσυλία; Ο Μπερλίνγκουερ, ο Τσίπρας και ο Καρανίκας (Creative: Protagon/Getty)

Σε εκείνη τη συνέντευξη που σήμερα χαρακτηρίζεται ιστορική, ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ επισήμαινε το ηθικό πλεονέκτημα της ιταλικής Αριστεράς. Το Ιταλικό Κομουνιστικό Κόμμα είχε μείνει έξω από το πάρτι παρά το γεγονός ότι είχε εκλογική δύναμη και ήλεγχε μεγάλους δήμους όπως την «κόκκινη» Μπολόνια. Θα μου πείτε, τι σχέση έχει ο Μπερλινγκουέρ με τους δικούς μας; Καμία εκτός απ’ το ότι κάποτε μοιράστηκαν την ίδια σημαία. Και ότι το αριστερό ηθικό πλεονέκτημα ήταν αυτό που διαφήμιζε και η ελληνική Αριστερά προκειμένου να κερδίσει τις εκλογές - για να το χάσει όμως έπειτα από μόλις μερικούς μήνες στην εξουσία.

Βλέπετε, αντίθετα από την Αριστερά του Μπερλινγκουέρ, η Αριστερά του Τσίπρα υιοθέτησε τη λογική της άλωσης του κράτους - αν δεν την εμπλούτισε κιόλας με συγγενείς, φίλους, γραμματείς της νεολαίας που διορίζουν την οικογένειά τους στο όνομα του ΕΑΜ, κολλητούς που όταν δεν χαράσσουν τον στρατηγικό σχεδιασμό της κυβέρνησης ποστάρουν στο Facebook γιατροσόφια για τη θεραπεία του καρκίνου.

Αντίθετα από την Αριστερά του Μπερλινγκουέρ, η Αριστερά του Τσίπρα πιστεύει - και λέει - πως ό,τι κάνει είναι αυτομάτως καλό (διότι αυτοί είναι «Αριστεροί» και εξ ορισμού ξέρουν τι είναι καλό).

Ο Μπερλινγκουέρ δεν υπέφερε από το σύνδρομο του Θεού. Ήταν ένας κοσμικός ηγέτης, ακόμα και απέναντι σε μια θρησκεία όπως υπήρξε ο κομμουνισμός στον 20ο αιώνα. Ενώ εδώ έχουμε να κάνουμε με μια θρησκειολογική προσέγγιση του κόσμου - μια μάχη ανάμεσα στο Καλό και στο Κακό (βλ. «νέο» και «παλιό») - μολονότι βρισκόμαστε πια στον 21ο αιώνα.

Ένας ιδεολογικός αντίπαλος του Ενρίκο Μπερλινγκουέρ, γνωστός και ως Βελζεβούλ της ιταλικής πολιτικής σκηνής, ο Τζούλιο Αντρεότι, έλεγε ότι η εξουσία φθείρει αυτούς που δεν την έχουν. Όπως αποδείχθηκε, μπορεί να φθείρει τους πάντες. Κι ακόμη περισσότερο εκείνους που την ορέγονται βουλιμικά και απροκατάληπτα με ηθικό πλεονέκτημα αλλά χωρίς ηθική.

Ανδρέας Στασινός
protagon.gr

* Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (Enrico Berlinguer) ήταν ηγέτης του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος από το 1972 μέχρι τον θάνατό του, το 1984.

Ως ηγέτης του ΚΚΙ επιδίωξε τη χειραφέτηση του κόμματος από τη Μόσχα, προσαρμόζοντας τη μαρξιστική θεωρία στις συνθήκες τις χώρας του. Η θητεία του σημαδεύτηκε από τη ρήξη του κόμματος με τη Σοβιετική Ένωση, ειδικά μετά τη σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν το 1980. Ο ίδιος έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ίδρυση του ρεύματος του Ευρωκομμουνισμού μαζί με άλλους Ευρωπαίους κομμουνιστές ηγέτες. Ήταν εξαιρετικά δημοφιλής και κατά τη διάρκεια της αρχηγίας του το ΚΚΙ υπήρξε το μεγαλύτερο κομμουνιστικό κόμμα της Δύσης, καθώς έφτασε να έχει 1,8 εκατομμύρια μέλη και πέτυχε ποσοστό 34,4% στις εκλογές του 1976.

Στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης στην Ελλάδα, ο Μπερλινγκουέρ με τη σκέψη του επηρέασε το ΚΚΕ Εσωτερικού και ευρύτερα αρκετούς διανοούμενους, δημοσιογράφους και νεολαίους της ελληνικής ανανεωτικής Αριστεράς.

ΣΧΟΛΙΑ

Μπορείτε να σχολιάσετε μέσω Facebook ή Blogger (Google) επιλέγοντας την αντίστοιχη καρτέλα από πάνω

[ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ]$type=three$count=3$meta=0$snip=0$cate=0$rm=0$va=0

[ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ]$type=ticker$hide=mobile$count=12$cate=0$va=0

[ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ]$type=ticker$show=page$hide=mobile$count=12$cate=0$va=0

$hide=mobile

Όνομα

Αγροτικά,305,Αγωγοί,102,Αθλητικά,1332,Αλεξανδρούπολη,2244,Άμυνα,122,ΑΝΕΛ,54,Απεργίες,89,Άρθρα - Απόψεις,1945,Αστυνομικά,430,Αυτοδιοίκηση,1229,Αυτοδιοικητικές Εκλογές,464,Αφιερώματα,178,Βουλευτικές Εκλογές,375,Γελοιογραφίες,6,ΔΗΜΑΡ,20,Δημόσια Έργα,44,Δημόσιο,41,Διαδίκτυο,146,Διαμαρτυρίες,86,Διασκέδαση,38,Διάφορα,21,Διδυμότειχο,130,Δράμα,25,Έβρος,8618,Εθελοντισμός,103,Εκδηλώσεις,1277,Εκκλησία,435,Εκπαίδευση,566,Ελλάδα,453,Ελληνισμός,14,Ελληνοτουρκικά,320,Ενέργεια,5,Επιστήμες,13,Επιχειρήσεις,382,Εργασιακά,153,Ερευνα αγοράς,10,Ευρωεκλογές,16,Ευρώπη,45,Ζωή και Υγεία,152,Θράκη,33,Ιστορία,81,Καβάλα,53,Καιρός,24,Καταγγελίες,70,Καταναλωτικά,157,ΚΙΔΗΣΟ,7,ΚΚΕ,173,Κοινωνία,44,Κοινωνική Προσφορά,150,Κόσμος,283,ΛΑΕ,6,ΛΑΟΣ,19,Μειονότητα,9,Μεταναστευτικό,81,Μουσική,137,ΝΔ,374,Ξάνθη,39,Οικολογία,182,Οικονομία,355,Ορεστιάδα,421,ΠΑΣΟΚ,247,Περιβάλλον,159,Περίεργα,9,Περιφέρεια ΑΜ-Θ,1893,Πολιτική,782,Πολιτισμός,113,ΠΟΤΑΜΙ,19,Πρόσωπα,70,Προτεινόμενο,31,Πρώτο Θέμα,2944,Ροδόπη,77,Σαμοθράκη,269,Σάτιρα,62,Σουφλί,133,Συγκοινωνίες,213,Σύλλογοι,218,Συνέδρια,96,ΣΥΡΙΖΑ,268,Τέχνες,108,Τεχνολογία,40,Τουρισμός,166,Τρίγωνο,23,Τυχερό,6,Υγεία,435,Φέρες,128,Χρυσή Αυγή,8,Lifestyle,8,Media,254,Showbiz,19,
ltr
item
Alexandroupoli Online: Αριστερά, Μπερλινγκουέρ και ηθικό πλεονέκτημα
Αριστερά, Μπερλινγκουέρ και ηθικό πλεονέκτημα
Πριν από 35 χρόνια τέτοιες μέρες, ο εμβληματικός ηγέτης της ιταλικής Αριστεράς διατύπωνε για πρώτη φορά το «questione morale» - το «ηθικό ζήτημα» που ξεχώριζε την παράταξή του από τα υπόλοιπα κόμματα. Αξίζει να διαβάσει κανείς τι έλεγε
https://3.bp.blogspot.com/-NsexbsvWb6E/V6KLeq2znfI/AAAAAAABnBo/mKWJ3R6T_-8w26IlXQglbj0-IMPyigPJgCLcB/s640/Berlinguer-Tsipras-Karanikas.jpg
https://3.bp.blogspot.com/-NsexbsvWb6E/V6KLeq2znfI/AAAAAAABnBo/mKWJ3R6T_-8w26IlXQglbj0-IMPyigPJgCLcB/s72-c/Berlinguer-Tsipras-Karanikas.jpg
Alexandroupoli Online
http://www.alexpolisonline.com/2016/08/blog-post_90.html
http://www.alexpolisonline.com/
http://www.alexpolisonline.com/
http://www.alexpolisonline.com/2016/08/blog-post_90.html
true
1602981175067084807
UTF-8
Loaded All Posts Δεν βρέθηκαν αναρτήσεις ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ Περισσότερα ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΚΥΡΩΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΔΙΑΓΡΑΦΗ Από Αρχική ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΘΡΑ Δείτε περισσότερα ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ ΕΤΙΚΕΤΑ ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα. Να βάζετε τόνους στις λέξεις για καλύτερα αποτελέσματα. Επιστροφή στην Αρχική Σελίδα Κυριακή Δευτέρα Τρίτη Τετάρτη Πέμπτη Παρασκευή Σάββατο Κυρ Δευ Τρι Τετ Πεμ Παρ Σαβ Ιανουαρίου Φεβρουαρίου Μαρτίου Απριλίου Μαΐου Ιουνίου Ιουλίου Αυγούστου Σεπτεμβρίου Οκτωβρίου Νοεμβρίου Δεκεμβρίου Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαϊ Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ μόλις τώρα πριν 1 λεπτό πριν $$1$$ λεπτά πριν 1 ώρα πριν $$1$$ ώρες Χθες πριν $$1$$ μέρες πριν $$1$$ εβδομάδες περισσότερο από 5 εβδομάδες πριν Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy